Εμμηνόπαυση & Κλιμακτήριος: Πώς θα αναγνωρίσετε τα σημάδια και τι αλλάζει στο σώμα

Παρόλο που η εμμηνόπαυση είναι μια δύσκολη περίοδος και σωματικά και ψυχολογικά, πολλές γυναίκες τη βλέπουν σαν μια νέα φάση της ζωής τους χωρίς τους περιορισμούς της περιόδου και της γονιμότητας. Eίναι ένα φυσιολογικό κομμάτι στη ζωή τους.


Τι είναι η εμμηνόπαυση
Η εμμηνόπαυση είναι η περίοδος της ζωής μιας γυναίκας όταν η περίοδός της τελειώνει και δεν μπορεί πλέον να μείνει έγκυος με φυσιολογικό τρόπο. Οι αλλαγές που προκαλεί η εμμηνόπαυση ξεκινούν όταν οι ωοθήκες σταματούν να παράγουν ωάρια και ελαττώνουν την παραγωγή ορμονών τους. Οι βασικές ορμόνες που παράγουν οι ωοθήκες είναι τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη, και αυτές βοηθούν στη διατήρηση της περιόδου κάθε μήνα. Η μέση ηλικία εμμηνόπαυσης είναι τα 51 χρόνια, αλλά κυμαίνεται από γυναίκα σε γυναίκα μεταξύ των ηλικιών 47 έως 55 ετών. Στις γυναίκες που καπνίζουν η εμμηνόπαυση έρχεται νωρίτερα, κατά μέσο όρο στα 49 χρόνια. Σημαντικό ρόλο στην ηλικία παίζουν τα γονίδια. Η ηλικία που μπήκε σε εμμηνόπαυση η μητέρα σας θα επηρεάσει και εσάς.


Ποια είναι τα σημάδια της κλιμακτήριου
Πριν από την οριστική διακοπή της περιόδου, προηγείται μια περίοδος 4-5 χρόνων όπου αρχίζουν να πέφτουν σταδιακά τα επίπεδα των οιστρογόνων και η γονιμότητα μειώνεται σημαντικά. Η περίοδος αυτή είναι γνωστή ως κλιμακτήριος. Tα επίπεδα των ορμονών μπορεί να έχουν μεγάλες διακυμάνσεις και αρχίζουν σιγά σιγά να παρουσιάζονται τα πρώτα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης (τα συμπτώματα αυτά και οι διαταραχές στην περίοδο, κάποιες φορές, μπορεί να προηγηθούν της εμμηνόπαυσης μέχρι και 10 χρόνια). Η περίοδος δεν είναι σταθερή, η διάρκεια και η συχνότητα μπορεί να αλλάζει από μήνα σε μήνα, μπορεί ακόμα να μην έρχεται περίοδος κάθε μήνα, αλλά μια γυναίκα μπορεί ακόμα να μείνει έγκυος, οπότε χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή αν δεν είναι επιθυμητή μια εγκυμοσύνη. Στα αρχικά στάδια της εμμηνόπαυσης, επειδή τα επίπεδα των οιστρογόνων μπορεί να έχουν πολύ απότομες διακυμάνσεις, οι περίοδοι μπορεί να είναι πιο συχνές και η απώλεια αίματος πιο έντονη. Σταδιακά οι ωοθήκες σταματούν να παράγουν ωάρια, η περίοδος σταματά και η γονιμότητα τελειώνει. Πολλές γυναίκες μπορεί να αντιμετωπίσουν και σεξουαλική δυσλειτουργία ως αποτέλεσμα των χαμηλών ορμονών. Όταν δεν έρθει περίοδος για ένα χρόνο και πλέον, τότε μια γυναίκα έχει μπει στην εμμηνόπαυση.


 

Πώς επηρεάζει το σώμα η εμμηνόπαυση
-Διαταραχές στη λειτουργία των αγγείων: Ξαφνικές αλλαγές στη θερμοκρασία, αίσθημα ζέστης, εξάψεις, ιδρώτες, διακοπή του ύπνου λόγω εφίδρωσης ή εξάψεων.
-Διαταραχές στη σκέψη και στη διάθεση: Έντονες μεταπτώσεις στη διάθεση, αίσθημα θυμού, θλίψης ή σύγχυσης, ευερεθιστότητα, συχνό κλάμα και, κάποιες φορές, αγχωτική διαταραχή ή ακόμα και κατάθλιψη.
-Αλλαγές στη λειτουργία των γεννητικών οργάνων: Προβλήματα με ξηρότητα του κόλπου, φαγούρα τοπική, πόνος κατά την ερωτική επαφή, ερεθισμός της περιοχής του κόλπου, προβλήματα με την ούρηση, όπως ακράτεια ή συχνουρία.
-Διαταραχές στο σκελετό και στα κόκκαλα: Απώλεια οστικής μάζας, οστεοπόρωση, απώλεια ύψους, κατάγματα.
-Διαταραχές στο μεταβολισμό: Σταδιακή αύξηση του βάρους, αύξηση στη χοληστερίνη και το σάκχαρο.
-Διαταραχές στο καρδιαγγειακό σύστημα με αύξηση της αρτηριακής πίεσης και ανάπτυξη αθηρωμάτωσης.
Τα έντονα συμπτώματα από την έλλειψη οιστρογόνων και προγεστερόνης, όπως οι εξάψεις και οι συναισθηματικές διαταραχές, βελτιώνονται με τα χρόνια όταν το σώμα συνηθίσει να ζει με χαμηλότερα επίπεδα οιστρογόνων.


Τι μπορείτε να κάνετε
Τα 5 πρώτα χρόνια της εμμηνόπαυσης είναι συνήθως και τα πιο δύσκολα. Στη φάση αυτή η θεραπεία εξαρτάται από την ύπαρξη συμπτωμάτων, το είδος και την έντασή τους. Εσείς και ο γιατρός σας θα πάρετε την απόφαση αν χρειάζονται ή όχι θεραπεία. Αν τα συμπτώματά σας είναι πολύ έντονα και σας προκαλούν μεγάλη διαταραχή στην καθημερινότητά σας και δεν έχετε κάποια σοβαρή αντένδειξη για τη λήψη οιστρογόνων, τότε μπορείτε να πάρετε οιστρογόνα για μερικά χρόνια και έπειτα να τα μειώσετε σταδιακά. Αν με το γιατρό σας αποφασίσετε ότι τα οιστρογόνα δεν είναι η κατάλληλη θεραπεία για εσάς, υπάρχουν και άλλες διαθέσιμες θεραπείες που έχουν και αυτές τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους, όπως φυτικά συμπληρώματα, ενώ τα τελευταία χρόνια δίνονται, με πολύ καλά αποτελέσματα, ήπια αντικαταθλιπτικά του τύπου των αναστολέων επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs) για την αντιμετώπιση των εξάψεων και των διαταραχών ύπνου και διάθεσης. Η χρήση τοπικών λιπαντικών μπορεί να βοηθήσει στην ξηρότητα του κόλπου και τη σεξουαλική διάθεση. Η χρήση μικρών δόσεων ανδρικών ορμονών για τη βελτίωση της libido δείχνει καλά αποτελέσματα, αλλά δυστυχώς στη χώρα μας δεν υπάρχουν κατάλληλα σκευάσματα για γενική χρήση.


 

*Παρασκευή Μεντζελοπούλου
Ενδοκρινολόγος – Διαβητολόγος/
Διπλωματούχος American Board of Endocrinology, Diabetes and Metabolism, www.endodiabetes.gr


mediFem Γυναικολογικό – Ενδοκρινολογικό Κέντρο

Κύπρου 61, Γλυφάδα, 16674

Τ: 210 9680883

Fax: 210 8948880

www.medifem.gr


IN CATEFORY: BEST CHOICES , HEALTH