ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ 7 ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Όταν τον 2ο αι. π.Χ. ο μεγάλος Έλληνας συγγραφέας και ποιητής Αντίπατρος ο Σιδώνιος εμπνεύστηκε τη λίστα με τα επτά μεγαλουργήματα των αρχαίων πολιτισμών, άφηνε πίσω του μια διαθήκη γνώσης για το μέλλον, που επιβιώνει αναλλοίωτη μέχρι και στις μέρες μας. Παρόλο όμως, που όλοι μας γνωρίζουμε για την ύπαρξη των επτά «θαυμάτων», τα έχουμε θαυμάσει σε διάφορες απεικονίσεις των σχολικών μας βιβλίων ή τα συναντάμε σε ερωτήσεις παιχνιδιών γνώσεων, πόσοι από εμάς ξέρουμε με ακρίβεια ποια είναι αυτά και τι ήταν αυτό που τα καθιστούσε τόσο μοναδικά ώστε να χαρακτηρίζονται ως θαύματα ιστορίας και τέχνης;

Από την Κατερίνα Ποθητού


Το χρυσελεφάντινο άγαλμα του Ολυμπίου Διός

Eνα από τα πιο σπουδαία αγάλματα της αρχαίας Ελλάδας είναι το χρυσελεφάντινο άγαλμα του Δία, το οποίο στέγαζε ο ναός της αρχαίας Ολυμπίας, αφιερωμένος στον ομώνυμο θεό. Το αξιοθαύμαστο μνημείο φιλοτεχνήθηκε από τον πιο γνωστό –τότε– γλύπτη Φειδία και, σύμφωνα με πληροφορίες, τοποθετήθηκε ολοκληρωμένο στο ναό, περί το 430π.Χ. έπειτα από οκτώ χρόνια που διήρκησε η κατασκευή του.


Ανάμεσα στα πιο διακριτικά χαρακτηριστικά του αγάλματος είναι το ύψος του, που έφτανε τα 12 μέτρα χωρίς τη βάση, το οποίο προσέδιδε μεγαλοπρεπή όσο και υπερφυσική διάσταση στον σπουδαιότερο θεό του ελληνικού πάνθεου. Ο γλύπτης χρησιμοποίησε ξύλο για την κατασκευή του, το οποίο επένδυσε με στρώματα χρυσού και πλάκες ελεφαντοστού. Ο μανδύας του ήταν φτιαγμένος εξ ολοκλήρου από χρυσό, τα μάτια από πολύτιμους λίθους, ενώ χρησιμοποιήθηκε πράσινος σμάλτος για τη δημιουργία του δάφνινου στεφανιού που έφερε το άγαλμα στο κεφάλι. Η μορφή του Δία απεικονίζεται να κάθεται σε έναν εξαιρετικής ομορφιάς θρόνο, πάνω στον οποίο υπήρχαν μυθολογικές και ιστορικές παραστάσεις, κρατώντας στο δεξί του χέρι το άγαλμα της θεάς Νίκης και στο αριστερό ένα σκήπτρο που έφερε στην κορυφή του έναν αετό, διακριτικό σημάδι του θεού.


Σήμερα κανένα μέρος του μοναδικού αυτού δημιουργήματος δε σώζεται, καθώς, σύμφωνα με αρκετούς συγγραφείς, την εποχή του αυτοκράτορα Θεοδοσίου μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη και τοποθετήθηκε στο Παλάτιον του Λαύσου όπου και φιλοξενήθηκε για εξήντα περίπου έτη, μέχρι το 475μ.Χ., όταν μια αποτρόπαια πυρκαγιά το κατέστρεψε. Ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν στην Κυρήνη της Λιβύης, εκεί που πιστεύεται πως υπήρχε αντίγραφο του αγάλματος, δεν αποκάλυψαν τίποτε παραπάνω από τη βάση. Την περιγραφή του αγάλματος τη γνωρίζουμε από νομίσματα της Ηλίας, καθώς και από έργα συγγραφέων όπως ο Στράβων και άλλων.


Πληροφορίες αναφέρουν επίσης, πως η θέα του μνημείου προκαλούσε δέος σε κάθε επισκέπτη, ενώ η σπουδαιότητά του έκανε το άγαλμα τόσο ξακουστό σε σημείο που αποτελούσε ένα θέαμα το οποίο κάθε θνητός έπρεπε να δει πριν πεθάνει, πράγμα μάλλον πιθανό αν αναλογιστεί κανείς το κάλλος και τη μοναδικότητά του ως ένα από τα πιο μεγαλοπρεπή δημιουργήματα της κλασικής καλλιτεχνικής έκφρασης.


Προς τιμή του σπουδαίου Ζεύς
Στη λατρεία του Δία ήταν αφιερωμένοι και οι Ολυμπιακοί Αγώνες που τελούνταν ανά τέσσερα χρόνια στην ομώνυμη πόλη. Όπως και σήμερα, επρόκειτο για ένα από τα μεγαλύτερα και πιο σημαντικά γεγονότα της αρχαιότητας. Οι Ολυμπιονίκες ανταμείβονταν με ένα στεφάνι ελιάς, ενώ απολάμβαναν τιμές ήρωα στην πόλη από την οποία προέρχονταν, ενσαρκώνοντας το ιδανικό πρότυπο άνδρα για την εποχή και εξασφαλίζοντας έτσι την υστεροφημία, ένα πολύτιμο και σημαντικό κατόρθωμα για τον τότε ελληνικό κόσμο.


7_wonders_temple_of_zeus_by_miguelcoimbra-d33so0o


olympia-zeus_01b

Λέγεται πως ο Φειδίας εμπνεύστηκε τη μορφή του αγάλματος μέσα από μια περιγραφή του Δία στην Ιλιάδα του Ομήρου.


olympia-zeustempelrestoration


Το άγαλμα ήταν τόσο μεγάλο που σχεδόν έφτανε την κορυφή του ναού, η οποία ήταν ανοιχτή για να διευκολύνει την έλευση φωτός στο εσωτερικό του.

Το άγαλμα ήταν τόσο μεγάλο που σχεδόν έφτανε την κορυφή του ναού, η οποία ήταν ανοιχτή για να διευκολύνει την έλευση φωτός στο εσωτερικό του.


Οι κρεμαστοί κήποι της Βαβυλώνας

Στην παλιά Μεσοποταμία, πενήντα χιλιόμετρα μακριά από τη σημερινή Βαγδάτη, διάφοροι συγγραφείς κάνουν λόγο για μια όαση που έχει μείνει γνωστή ως «Οι κρεμαστοί κήποι της Βαβυλώνας». Η παράδοση θέλει το μονάρχη Ναβουχοδονόσορ Β΄ να είναι εμπνευστής του θαυμαστού αυτού έργου ως εκδήλωση του έρωτά του για τη γυναίκα του Αμυίτις, κόρη του βασιλιά των Μήδων, η οποία νοσταλγούσε τους ψηλούς λόφους με την πυκνή βλάστηση της πατρίδας της και επιθυμούσε να διατρέφεται με φυτά και καρπούς που βρίσκονταν εκεί.


Η εξαιρετική τους ομορφιά δεν είναι το μόνο στοιχείο για το οποίο καθιερώθηκαν ως θαύμα οι κρεμαστοί κήποι, μιας και το πιο θαυμαστό απ’ όλα είναι η παραδοξότητα της κατασκευής τους: το γεγονός ότι αψηφούσαν τη φύση! Ο Διόδοτος ο Σικελιώτης αναφέρει πως οι κήποι αυτοί με τα πολλά επίπεδα αναδύονταν μέσα από μια κατασκευή με χοντρούς πέτρινους τοίχους, στο εσωτερικό της οποίας σκιερά δέντρα, πολύχρωμη βλάστηση και ευωδιαστά άνθη μπορούσαν να συνθέσουν τον πιο υπέροχο βοτανικό παράδεισο. Το κτίσμα ήταν κατασκευασμένο ώστε να δίνει την εντύπωση ενός τεχνητού πέτρινου βουνού από τα διάφορα επίπεδα του οποίου τα φυτά στην κυριολεξία κρέμονταν. Για τη διατήρηση της εξωτικής βλάστησης των κήπων χρησιμοποιούσαν νερό από τον Ευφράτη, το οποίο κυκλοφορούσε σύμφωνα με τους ιστορικούς μέσα από ένα σύστημα αντλίας νερού με αλυσίδες και τροχούς.


Παρά τις λεπτομερείς περιγραφές του Έλληνα γεωγράφου Στράβωνα και του Φίλωνα του Βυζαντίου, η ύπαρξη των κρεμαστών κήπων της Βαβυλώνας αμφισβητείται έντονα από τους ιστορικούς. Στις ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν στο σημείο, όπου σύμφωνα με την παράδοση βρίσκονταν οι κήποι, δεν βρέθηκαν σχετικά αρχιτεκτονικά απομεινάρια, καθώς και καμία αναφορά για το εν λόγω έργο μέσα στα χιλιάδες δείγματα σφηνοειδούς γραφής που αποκάλυψαν έρευνες στην περιοχή της παλιάς Βαβυλώνας. Επιπλέον, ο Ηρόδοτος που είχε ταξιδέψει εκεί κατά τον 5ο π.Χ. αιώνα, αν και αναφέρεται εκτενώς στα εντυπωσιακά τείχη της πόλης, δεν κάνει λόγο για την ύπαρξη των κήπων. Μερίδα επιστημόνων πιστεύει πως ενδεχομένως οι κήποι να μην υπήρξαν στην πραγματικότητα και να ήταν αποκύημα της φαντασίας των Ελλήνων συγγραφέων, που προέκυψαν από τις περιγραφές και τις διηγήσεις των στρατιωτών που βρέθηκαν στην περιοχή και μαγεύτηκαν από την υπέροχη βλάστηση και τα φοινικόδεντρα της Μεσοποταμίας.
Πραγματικοί ή όχι οι κρεμαστοί κήποι της Βαβυλώνας, έχουν αφήσει το δικό τους στίγμα στην ιστορική παράδοση της περιοχής και αποτελούν μια «κατασκευή» που για χρόνια διέγειρε τη φαντασία των Δυτικών πολιτισμών.


Πραγματικό θαύμα ‘η φανταστική κατασκευή;
Πιο πρόσφατες θεωρίες τοποθετούν την ύπαρξη των κήπων στην αρχαία Ασσυρία και πιο συγκεκριμένα στην πόλη του Νινευί, όπου και θεωρητικά βρίσκονταν κοντά στην είσοδο των βασιλικών ανακτόρων, δίπλα από τις όχθες του ποταμού Τίγρη. Ενδέχεται οι μετέπειτα ιστορικοί να είχαν μπερδέψει τις δύο τοποθεσίες και να απέδωσαν στην αρχαία Βαβυλώνα την ύπαρξη των κήπων.


olu5cs3

Εικονικές αναπαραστάσεις εμφανίζουν τους θρυλικούς κήπους σε τετραγωνικό ή ορθογώνιο σχήμα πολλών επιπέδων, από τα τοιχώματα των οποίων κρέμονταν τα εξωτικά φυτά.


hanging_gardens_of_babylon


o-hanging-gardens-of-babylon-mislabeled-facebook


qr8mxx62gwd5cfvxxmarkcuu


Ο ναός της Αρτέμιδος στην Έφεσο

Η αρχαία πόλη της Εφέσου έχει μείνει μέχρι σήμερα στην ιστορία για δύο βασικούς λόγους: αφενός αποτελούσε την πιο πλούσια πόλη της Ασίας δεδομένου ότι διέθετε το μεγαλύτερο λιμάνι στην ανατολική μεσόγειο, αφετέρου υπήρξε η πόλη που φιλοξένησε ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου, τον περίφημο ναό αφιερωμένο στη θεά Άρτεμη. Υπολογίζεται ότι η κατασκευή του έργου ξεκίνησε με χρηματοδότηση του βασιλιά Κροίσου της Λυδίας, περίπου το 550 π.Χ. και αρχιτέκτονας ήταν ο Χερσίφωνας.


Σύμφωνα με τις επικρατέστερες ιστορικές έρευνες, ο ναός ήταν κατασκευασμένος εξ ολοκλήρου από μάρμαρο, συνδυάζοντας αρχαίες ελληνικές και αιγυπτιακές αρχιτεκτονικές επιρροές, με μέγεθος που προκαλούσε θαυμασμό και δέος στον επισκέπτη, μιας και λέγεται ότι ήταν διπλάσιος από τον ίδιο τον Παρθενώνα(!). Πληροφορίες αναφέρουν πως πάνω από τη βάση βρισκόταν ο κεντρικός ναός, ο οποίος περιτριγυριζόταν από δύο σειρές κιόνων που συνολικά έφταναν τις 127 κολώνες σε αριθμό. Στο τελευταίο τμήμα υπήρχε η τριγωνική οροφή, με ζωοφόρους και παραστάσεις. Υπολογίζεται πως χρειάστηκαν 120 χρόνια μέχρι να αποπερατωθεί το έργο και έτσι ο Χερσίφωνας δεν μπόρεσε να καμαρώσει τους καρπούς του κόπου του. Μέσα στο ναό βρισκόταν το άγαλμα της θεάς η οποία, όπως αναφέρουν πηγές, δεν είχε καμία σχέση με την Ελληνίδα Άρτεμη, τη δυναμική θεά του κυνηγιού. Προφανώς οι ντόπιοι είχαν συνδυάσει τη μορφή της Αρτέμιδος με θεές της ανατολής και πιο πιθανό με τις θεές της γυναικείας γονιμότητας, όπως εικάζεται από την ύπαρξη μεγάλων εξογκωμάτων στην περιοχή του κορμού, που πολλές θεωρίες τους παρομοιάζουν με μαστούς.


Ο μεγαλοπρεπής αυτός ναός ήταν σίγουρα ένα μνημείο για το οποίο μπορούσαν να καυχιούνται οι κάτοικοι της Εφέσου και αποτέλεσε πόλο έλξης μεγάλου τουριστικού ενδιαφέροντος για δύο ολόκληρους αιώνες, μέχρι το 356 π.Χ., οπότε και ήρθε αντιμέτωπο με την πρώτη του καταστροφή, όταν ο Ηρόστρατος πυρπόλησε το ναό με σκοπό να απαθανατιστεί το όνομά του στην ιστορία. Λίγα χρόνια αργότερα όμως, οι κάτοικοι της Εφέσου ξαναέκτισαν τον σπουδαίο ναό, έπειτα από εντολή του Μεγάλου Αλεξάνδρου και η αίγλη του διατηρήθηκε μέχρι και τον 3μ.Χ. αιώνα, όταν λάσπες κατέκλυσαν το λιμάνι και η πόλη εγκαταλείφθηκε. Αργότερα Γοτθικά φύλα λεηλάτησαν το ναό και στη συνέχεια πλημμύρες ολοκλήρωσαν την καταστροφή. Σήμερα τα ερείπια στο μέρος δε θυμίζουν σε τίποτα το αρχιτεκτονικό αυτό «θαύμα», ωστόσο δεν παύει να αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα οικοδομήματα του αρχαίου κόσμου.


Ο Μ. Αλέξανδρος και οι μύθοι του ναού
Η καταστροφή του ναού από τον Ηρόστρατο πραγματοποιήθηκε την ημέρα της γέννησης του μεγάλου στρατηλάτη και οι κάτοικοι θεώρησαν πως η θεά τους εγκατέλειψε το ναό για να μείνει μαζί του. Αφότου ο Αλέξανδρος διέταξε την επανακατασκευή του και καθώς το έργο αναστηλωνόταν, εκείνος επέκτεινε την επικυριαρχία του στη νοτιοανατολική μεσόγειο, ενσωματώνοντας στην αυτοκρατορία του δύο αρχαίους πολιτισμούς, τη Βαβυλώνα και την Αίγυπτο.


Όπως αναφέρει ο Θεοδώρητος στο έργο του «Εκκλησιαστική Ιστορία», κατ’ εντολή του Ιωάννη του Χρυσόστομου, ο ναός υπέστη νέα καταστροφή γύρω στο 406μ.Χ.

Όπως αναφέρει ο Θεοδώρητος στο έργο του «Εκκλησιαστική Ιστορία», κατ’ εντολή του Ιωάννη του Χρυσόστομου, ο ναός υπέστη νέα καταστροφή γύρω στο 406μ.Χ.


artemisionefeso


artemis_efes_museum


Η μεγάλη πυραμίδα της Γκίζας

Ένας από τους αρχαιότερους πολιτισμούς παγκοσμίως δε θα μπορούσε παρά να διαθέτει κάποιο από τα επτά θαύματα, ενώ όταν πρόκειται συγκεκριμένα για την Αίγυπτο, εύκολα πάει ο νους μας στις διάσημες πυραμίδες και ειδικότερα στη Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας ή αλλιώς την Πυραμίδα του Χέοπα. Υπολογισμοί αρχαιολογικών ερευνών αναφέρουν πως η ολοκλήρωση του σπουδαίου αυτού έργου έγινε το 2560 π.Χ. και η κατασκευή του διήρκησε για σχεδόν 20 – 23 χρόνια, ενώ το ύψος του άγγιζε τα 146 μέτρα, αποτελώντας για πολλούς αιώνες το ψηλότερο κτήριο του κόσμου.


Η πυραμίδα είναι κατασκευασμένη εξ’ολοκλήρου από ασβεστόλιθο με την εξωτερική της επιφάνεια να διαθέτει μια επικάλυψη από λειασμένες πέτρες. Η αρχιτεκτονική του κτηρίου φαίνεται να διαθέτει μεγάλη ακρίβεια κατασκευής, καθώς η βάση σχηματίζει το τέλειο τετράγωνο, του οποίου οι κορυφές είναι προσανατολισμένες στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα και η κορυφή του, δείχνοντας τον ουρανό, εγγυάται το ασφαλές πέρασμα στον επόμενο κόσμο, αντίληψη που διακατείχε τον αιγυπτιακό πολιτισμό καθ΄ όλη τη διάρκεια της «ζωής» του. Στο εσωτερικό διακρίνουμε τα εξής κύρια σημεία: το θάλαμο της Βασίλισσας, τη Μεγάλη Στοά και το θάλαμο του Βασιλιά, το χώρο δηλαδή που αποτελούσε το σημείο ταφής του μεγάλου αυτοκράτορα, κατασκευασμένο από γρανίτη, μέσα στο οποίο βρέθηκε και η σαρκοφάγος. Έρευνες έχουν ανακαλύψει πως ο τάφος έχει ανοιχτεί και λεηλατηθεί αρκετές φορές, ενώ ερωτηματικά εγείρει και ο τρόπος κατασκευής του, αναφορικά τόσο με τη μετακίνηση των τεράστιων ασβεστόλιθων, όσο και για το προσωπικό που εργάστηκε για το κτίσιμο.
Αν και αποτελεί το παλαιότερο από τα επτά θαύματα, είναι το μοναδικό που σώζεται μέχρι σήμερα. Η περιοχή της Γκίζας εδώ και χιλιάδες χρόνια συγκαταλέγεται ανάμεσα στους μεγαλύτερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως και εκατομμύρια επισκεπτών έχουν πραγματοποιήσει το ταξίδι προς την Αίγυπτο με σκοπό να δουν από κοντά και να θαυμάσουν ένα από τα πιο σπουδαία αρχιτεκτονικά μνημεία της αρχαιότητας. Και δε θα μπορούσε να ήταν διαφορετικά, μιας και ο αυτοκράτορας Χέοπας ή αλλιώς Χούφους, δεν ήταν για τους Αιγυπτίους ένας απλός ηγέτης, αλλά η ζωντανή εικόνα του θεού στη γη και επομένως θα έπρεπε να διαθέτει και τον πιο μεγαλοπρεπή τάφο του πλανήτη.


Η απόλυτη κατασκευή
Ένα από τα μεγάλα μυστήρια της πυραμίδας είναι ο τρόπος της κατασκευής της και βέβαια, η απόλυτη γεωμετρική ακρίβεια που συναντάται τόσο στο μήκος των πλευρών της όσο και στις μοίρες των κάθετων γωνιών που τέμνουν τις ακμές. Πιο αναλυτικά, η απόκλιση έγκειται σε μερικά χιλιοστά για την πρώτη περίπτωση και σε ορισμένα λεπτά της μοίρας για τη δεύτερη, γεγονός που απ’ ό,τι φαίνεται δεν επηρέασε την ορθότητα και την ακρίβεια της κατασκευής. Η πυραμίδα λοιπόν, εκτός από ένα αξιοθαύμαστο μνημείο, είναι και σπουδαίο δείγμα προηγμένης μηχανικής και γεωμετρικής γνώσης που διακατείχε τον αιγυπτιακό κόσμο, χιλιάδες χρόνια πριν ο Έλληνας μαθηματικός Ευκλείδης δώσει τα φώτα της σύγχρονης γεωμετρίας.


070308-327


Οι πυραμίδες της  Αιγύπτου επηρέασαν και τη σύγχρονη τέχνη, αφού αποτελούσαν πρότυπο για την κατασκευή των πυραμίδων στο μουσείο του Λούβρου.

Οι πυραμίδες της
Αιγύπτου επηρέασαν και τη σύγχρονη τέχνη, αφού αποτελούσαν πρότυπο για την κατασκευή των πυραμίδων στο μουσείο του Λούβρου.



pyramid_of_khafre_and_sphinx_giza_greater_cairo_egypt


pyramid_of_khufu_-_entrance


Το μαυσωλείο της Αλικαρνασσού

Oταν ο Μαύσωλος, Πέρσης σατράπης της Καρίας, μετέφερε την πρωτεύουσα της χώρας του στην πόλη της Αλικαρνασσού, ενδεχομένως να μη φανταζόταν ότι η τελευταία θα αποτελέσει ιστορικό ορόσημο, μιας και επρόκειτο να φιλοξενήσει ένα από τα επτά θαύματα του τότε γνωστού κόσμου! Σύμφωνα με την παράδοση, όταν απέκτησε αρκετό πλούτο και δύναμη, αποφάσισε να οικοδομήσει ένα περίφημο ταφικό μνημείο για τον ίδιο και τη σύζυγο – αδελφή του, Αρτεμισία, με σκοπό να μείνει αξέχαστος ηγεμόνας του τόπου. Ο Μαύσωλος πέθανε πριν την ολοκλήρωση του έργου, τη συνέχεια του οποίου ανέλαβε η Αρτεμισία, κατάφερε ωστόσο να κατακτήσει την υστεροφημία μέσω του μνημείου, κάνοντας το όνομά του ταυτόσημο των μεγαλοπρεπών ταφικών οικοδομημάτων.


Τη δημιουργία του σπουδαίου αυτού μνημείου ανέλαβαν οι Έλληνες αρχιτέκτονες Σάτυρος και Πυθέος, καθώς και τέσσερις γλύπτες, επίσης ελληνικής καταγωγής, που φιλοτέχνησαν το διάκοσμο του κτηρίου, αναλαμβάνοντας ο καθένας από μία πλευρά. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αρχιτεκτονική του, που φέρεται να συνδύαζε τις Ελληνικές και Αιγυπτιακές επιρροές με τις αρχιτεκτονικές γραμμές της Λυκίας. Ο Πλινίος αναφέρει πως πάνω από το πρώτο τμήμα ύψους δεκαοκτώ μέτρων, βρισκόταν ένα περιστύλιο, που αποτελείτο από τριάντα έξι κίονες ιωνικού ρυθμού, ενώ το τελευταίο τμήμα ήταν η οροφή σε βαθμιδωτό πυραμοειδές σχήμα με εικοσιτέσσερις αναβαθμούς. Το έργο είχε συνολικό ύψος σαρανταπέντε μέτρα και η επιφάνειά του ήταν επενδεδυμένη με λευκό μάρμαρο. Εξαιρετικός, σύμφωνα με πηγές, ήταν και ο γλυπτός διάκοσμος που έφερε το μνημείο, καθιστώντας το έργο θησαυρό γλυπτών καλλιτεχνημάτων με σπουδαία αγάλματα και παραστάσεις να κοσμούν κάθε γωνιά του. Για την ολοκλήρωσή του χρειάστηκαν είκοσι ολόκληρα χρόνια.
Η ιστορία του θαυμαστού μαυσωλείου διήρκησε περίπου χίλια εννιακόσια χρόνια. Ένας σεισμός που έλαβε χώρα τον 13ο μ.Χ. αιώνα προκάλεσε φθορές χωρίς όμως, να επιφέρει την κατάρρευσή του. Η ολική καταστροφή του πραγματοποιήθηκε από το ιπποτικό τάγμα των Ιωαννιτών, οι οποίοι αντιμετώπισαν το μαυσωλείο ως δείγμα ειδωλολατρικής τέχνης που απειλούσε τη χριστιανική πίστη. Τμήματά του αποσπάστηκαν και χρησιμοποιήθηκαν για την ανέγερση του κάστρου του Αγίου Πέτρου στην πόλη Μποντρούμ. Αν και η ιστορική έκβαση δε φάνηκε γενναιόδωρη με το μεγαλοπρεπές μαυσωλείο, μέχρι σήμερα παραμένει ένα από τα σπουδαιότερα έργα τέχνης και αρχαίας αρχιτεκτονικής της περιοχής.


Απομεινάρια ενός ταφικού θαύματος
Σε ανασκαφές που έχουν πραγματοποιηθεί στο χώρο που παλαιότερα έστεκε αγέρωχα το μαυσωλείο έχουν βρεθεί αγάλματα που κοσμούσαν το κτήριο. Αν και έφεραν σημαντικές φθορές, απεικόνιζαν την αίγλη του σπουδαίου έργου. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν μια αντρική και μια γυναικεία μορφή με ρεαλιστικές αναλογίες στις οποίες εκφράζονται με λεπτομέρεια οι εκφράσεις και η ψυχική κατάσταση των μορφών. Κατά τον 19ο αιώνα ορισμένα έργα τέχνης του μαυσωλείου μεταφέρθηκαν στο Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο όπου και βρίσκονται ακόμη και σήμερα.


04


145806u32ml41dyequzdpl-2


horse_halicarnassus_bm_1002


Μεταξύ των γλυπτών που σώθηκαν ήταν και μια ζωοφόρος με παραστάσεις πολέμου ανάμεσα σε στρατιώτες και αμαζόνες, την οποία οι ντόπιοι είχαν χρησιμοποιήσει για την πλαισίωση ενός αποχετευτικού αγωγού.

Μεταξύ των γλυπτών που σώθηκαν ήταν και μια ζωοφόρος με παραστάσεις πολέμου ανάμεσα σε στρατιώτες και αμαζόνες, την οποία οι ντόπιοι είχαν χρησιμοποιήσει για την πλαισίωση ενός αποχετευτικού αγωγού.


the_ruins_of_the_mausoleum_at_halicarnassus


Ο Κολοσσός της Ρόδου

Ο Κολοσσός της Ρόδου είναι το δεύτερο από τα επτά θαύματα που φιλοξενήθηκε στον Ελλαδικό χώρο. Πρόκειται για ένα τεραστίων διαστάσεων άγαλμα που φιλοτεχνήθηκε από το Χάρη το Λίνδιο, μαθητή του Λυσσίπου, κατά τον 3ο π.Χ. αιώνα και απεικονίζει το θεό Ήλιο. Η κατασκευή του διήρκησε δώδεκα ολόκληρα χρόνια, ενώ η ανέγερσή του οφείλεται στο ιστορικό γεγονός της πολιορκίας της Ρόδου από το Μακεδόνα στρατηγό Δημήτριο τον Πολιορκητή, που επιχείρησε να τιμωρήσει τους Ρόδιους επειδή αρνήθηκαν να πολεμήσουν στο πλευρό του πατέρα του Αντίγονου ενάντια στον Πτολεμαίο της Αιγύπτου για την εμπορική κυριαρχία στο Αιγαίο.


Κατασκευασμένο πάνω σε ένα λευκό μαρμάρινο βάθρο, το άγαλμα του πανεπόπτη Ήλιου είχε ύψος περίπου 33 μέτρα και λέγεται ότι η μορφή του ξεχώριζε ήδη από την είσοδο του λιμανιού της Ρόδου. Ο υπερμεγέθης σκελετός του υποστηριζόταν από πέτρινα και σιδερένια υποστυλώματα και ήταν καλυμμένος από μπρούτζο ώστε να αντανακλά το φως του ήλιου. Δυστυχώς, δε σώζονται σαφείς πληροφορίες ούτε για την όψη, αλλά ούτε και για την ακριβή θέση του αγάλματος. Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή ο θεός έφερε στο κεφάλι στεφάνι από ηλιαχτίδες, οι οποίες ωστόσο σε ορισμένα νομίσματα της εποχής απουσιάζουν. Οι γνώμες διίστανται και όσον αφορά στη στάση του θεού, μιας και σύμφωνα με κάποιους ερευνητές ενδεχομένως με το δεξί χέρι να σκίαζε τα μάτια του ατενίζοντας τον ήλιο και το αριστερό να βρισκόταν στο ισχίο του, ενώ κάποιοι άλλοι υποστηρίζουν ότι ο Ήλιος κρατούσε έναν πυρσό. Αντικρουόμενες είναι επίσης και οι απόψεις περί ύπαρξης ή όχι μανδύα στο χέρι ή τον ώμο του αγάλματος. Ειδικοί ωστόσο φαίνεται να συμφωνούν πως η απεικόνιση του αγάλματος με τα πόδια σε διάσταση μάλλον δεν είναι ρεαλιστική, καθώς μια τέτοια κατασκευή εγκυμονούσε μηχανικούς κινδύνους. Ενδεχομένως ο θεός να ήταν ολόγυμνος, σε όρθια στάση με ενωμένα πόδια.


Παρά την εξαιρετική κατασκευή του ο Κολοσσός της Ρόδου δεν μπόρεσε να επιβιώσει πάνω από εξήντα χρόνια. Το 226 π.Χ. ένας μεγάλος σεισμός έπληξε το νησί και προκάλεσε την πτώση του αγάλματος αφού πρώτα κατέρρευσαν τα γόνατα που στήριζαν την αγέρωχη μορφή του θεού. Εννιακόσια χρόνια μετά το γεγονός αυτό Σαρακηνοί κατακτητές τεμάχισαν το άγαλμα και το πούλησαν ως μέταλλο. Ο Κολοσσός της Ρόδου δεν στάθηκε ποτέ ξανά όρθιος, ωστόσο έχει χαρακτεί ανεξίτηλα στην παγκόσμια μνήμη ως ένα σημαντικό δείγμα της ελληνικής τέχνης και ιστορίας, καθώς και της πολιτισμικής αίγλης της χώρας.


Ένα μνημείο για τον πιο λαμπερό θεό
Η λατρεία του θεού Ήλιου ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής στη Ρόδο και την Πελοπόννησο, ενώ σύμφωνα με τη μυθική παράδοση ήταν εκείνος που ανέσυρε το νησί από τη θάλασσα στην επιφάνεια. Η συχνότερη απεικόνιση του ήταν πάνω σε ένα άρμα με μανδύα, κρατώντας την υδρόγειο, ενώ αναφορές στο πρόσωπό του υπάρχουν στην Οδύσσεια του Ομήρου, με την ονομασία Υπερίωνας, τα ιερά βόδια του οποίου κατανάλωσαν οι σύντροφοι του Οδυσσέα. Στο θεό Ήλιο αναφέρεται επίσης και ο Πλάτωνας στην Απολογία του Σωκράτη, όπου ο τελευταίος προσπαθεί ν’ αποδείξει το πόσο θεοσεβούμενος ήταν. Βεβαίως, ο Ήλιος δε θα πρέπει να συγχέεται με τον Απόλλωνα, αν και σε πολλά αρχαία κείμενα το πρόσωπο των δύο θεών ταυτίζεται.


Σύμφωνα με πρόσφατες πληροφορίες μια ομάδα Ελλήνων και ξένων επιστημόνων σχεδιάζει την ανακατασκευή του διάσημου μνημείου.

Σύμφωνα με πρόσφατες πληροφορίες μια ομάδα Ελλήνων και ξένων επιστημόνων σχεδιάζει την ανακατασκευή του διάσημου μνημείου.


Το σπουδαίο άγαλμα συνέδεσε τη λέξη «κολοσσιαίο» στην ελληνική και τη λατινική γλώσσα με κάτι το μεγαλοπρεπές και μεγαλειώδες, απ’ όπου πήρε και την ονομασία του το γνωστό ρωμαϊκό θέατρο «Κολοσσαίο».

Το σπουδαίο άγαλμα συνέδεσε τη λέξη «κολοσσιαίο» στην ελληνική και τη λατινική γλώσσα με κάτι το μεγαλοπρεπές και μεγαλειώδες, απ’ όπου πήρε και την ονομασία του το γνωστό ρωμαϊκό θέατρο «Κολοσσαίο».


Ο φάρος της Αλεξάνδρειας

Μετά την ίδρυση της Αλεξάνδρειας από το Μέγα Αλέξανδρο ως νέα πρωτεύουσα της Αιγύπτου, ο διάδοχός του Πτολεμαίος αποφάσισε τη δημιουργία του μεγαλοπρεπούς Φάρου της Αλεξάνδρειας, η κατασκευή του οποίου πραγματοποιήθηκε τον 3ο π.Χ. αιώνα και διήρκησε δώδεκα έτη. Ο «φάρος» κτίστηκε πάνω στο ομώνυμο νησάκι στην είσοδο του λιμανιού της πόλης, από το οποίο πήρε και το όνομά του, χαρίζοντας έτσι τη λέξη αυτή στο λατινογενές λεξιλόγιο για την περιγραφή ομοίων δημιουργημάτων, που χρησιμοποιείται μέχρι και σήμερα.


Οι συγγραφείς Στράβων και Πλίνιος παρέχουν πλήρεις περιγραφές του πρώτου φάρου που κατασκευάστηκε στον κόσμο. Σύμφωνα με αυτές, το οικοδόμημα ύψους εκατό σαράντα μέτρων αποτελείτο από τέσσερα επίπεδα, το πρώτο και μεγαλύτερο εκ των οποίων ήταν η τετράγωνη βάση γεμάτη από παράθυρα, περιμετρικά της οποία ήταν χτισμένα τα δωμάτια που στέγαζαν τους μηχανικούς και τους φύλακες. Στο δεύτερο επίπεδο ήταν ένα τετράγωνο υπερυψωμένο χτίσμα και αμέσως μετά μια οκτάγωνη κατασκευή. Το τέταρτο και τελευταίο επίπεδο περιλαμβάνει ένα κυκλικό κτήριο στην κορυφή του οποίου υπήρχε το άγαλμα του Ποσειδώνα ή του Απόλλωνα. Εκτός όμως, από την περίοπτη αρχιτεκτονική του ο Φάρος της Αλεξάνδρειας έγινε διάσημος και λόγω του μηχανισμού αντανάκλασης του ηλιακού φωτός που δέσποζε στην κορυφή του. Αναφορές περιγράφουν έναν εντυπωσιακό καθρέφτη, με διάφορες εικασίες για το υλικό κατασκευής του, που προκαλούσε το θαυμασμό όσων τον ατένιζαν. Τις νυχτερινές ώρες έκαιγε στο ίδιο σημείο μια φλόγα για την προειδοποίηση των καραβιών που διέσχιζαν το θαλάσσιο χώρο. Πηγές κάνουν λόγο ακόμη, για περίτεχνες παραστάσεις αγαλμάτων με αυτοματισμούς που περιστρέφονται ανάλογα με τη θέση του ήλιου.


Κατά το δωδέκατο αιώνα το λιμάνι της Αλεξάνδρειας σταμάτησε να λειτουργεί και ο Φάρος εγκαταλείφθηκε. Τμήματα του κατόπτρου εικάζεται πως χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία νομισμάτων. Το οικοδόμημα μπόρεσε να επιβιώσει στους σεισμούς του 796 και του 1303, δεν στάθηκε όμως, το ίδιο τυχερό με το σεισμό του 1323, όταν και κατεστράφη ολοσχερώς. Περί το 1480 ο Σουλτάνος της Αιγύπτου Καϊτ – μπέης χρησιμοποιώντας τα ερείπια δημιούργησε ένα φρούριο ακριβώς στη θέση που παλαιότερα δέσποζε ο πρώτος φάρος του κόσμου, το οποίο και κατεδάφισαν οι Άγγλοι το 1882.


Αγέρωχο φως στο πέρασμα των αιώνων
Ο φάρος της Αλεξάνδρειας συγκέντρωνε πλήθος μηχανικών και τεχνολογικών επιτευγμάτων της εποχής. Η συντήρηση της φωτιάς ήταν πολυδάπανη και χρειαζόταν μεγάλες ποσότητες καυσίμων. Για την τροφοδότησή της χρησιμοποιούνταν άλογα και μουλάρια τα οποία κουβαλούσαν τα ξύλα μέχρι την κορυφή του φάρου. Πίσω από τη φωτιά τα φύλλα του ορείχαλκου αντανακλούσαν το φως, το οποίο μπορούσε να γίνει ορατό από τα πλοία ακόμη και σε απόσταση πενήντα χιλιομέτρων. Πρόκειται για το δεύτερο από τα επτά θαύματα με τη μεγαλύτερη επιβίωση στο χρόνο, καθώς υπολογίζεται πως λειτουργούσε για σχεδόν χίλια πεντακόσια χρόνια.


g242eza


Στην επιφάνεια του κατόπτρου ήταν δυνατός ο εντοπισμός πλοίων στη θάλασσα που δεν μπορούσαν να γίνουν αντιληπτά με γυμνό μάτι. Ενδεχομένως να πρόκειται για μια πρώιμη μορφή τηλεσκοπίου.

Στην επιφάνεια του κατόπτρου ήταν δυνατός ο εντοπισμός πλοίων στη θάλασσα που δεν μπορούσαν να γίνουν αντιληπτά με γυμνό μάτι. Ενδεχομένως να πρόκειται για μια πρώιμη μορφή τηλεσκοπίου.


Ο φάρος όπως απεικονίζεται σε Αλεξανδρινό νόμισμα του 2ου αι.

Ο φάρος όπως απεικονίζεται σε Αλεξανδρινό νόμισμα του 2ου αι.


IN CATEFORY: BEST CHOICES , CULTURE