Φάκελος «Καρκίνος»: Κακιά… λέξη ή βίοι παράλληλοι;

«Έχει αυτή την κακιά ασθένεια» ή «Αυτή η κακιά αρρώστια τον έφαγε». ∆ύο πολύ συνηθισµένες εκφράσεις που ακούµε στις συζητήσεις για τον καρκίνο είναι πολύ ενδεικτικές του πώς τον αντιµετωπίζουµε ακόµη και σήµερα, που η επιστήµη έχει κάνει αρκετά βήµατα προόδου στην πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία µιας τόσο σοβαρής ασθένειας.


Ναι, ο καρκίνος είναι µια… τροµακτική ασθένεια, περισσότερο, όµως, λόγω άγνοιας παρά λόγω θνησιµότητας. Στις µέρες µας δεν πεθαίνουν όλοι οι άνθρωποι που έχουν καρκίνο! Αν… γκουγκλάρετε τη λέξη «καρκίνος» οι περισσότερες ιστοσελίδες σας παραπέµπουν στους τρόπους που µπορείτε να προλάβετε τη νόσο, στους τρόπους που µπορεί να βελτιώσει τη ζωή του ένας καρκινοπαθής αλλά και στους τρόπους να στηριχτεί ψυχολογικά ο ασθενής και το περιβάλλον του. Παράλληλα, η επιστήµη ψάχνει, αναλύει, προσπαθεί να κερδίσει τη µεγάλη µάχη!


Το µεγάλο ζήτηµα, βέβαια, σε τέτοιες ασθένειες είναι η κατάλληλη ιατρική αντιµετώπιση που θα βοηθήσει τον ασθενή να αυξήσει το προσδόκιµο ζωής του. Ο φάκελος «καρκίνος» είναι τεράστιος και δεν εξαντλείται σε µερικές σελίδες. Θα προσπαθήσουµε όµως, να πιάσουµε το νήµα λίγο διαφορετικά και πιο… αισιόδοξα!


4745


Τι είναι καρκίνος;

Με τον όρο «καρκίνος» περιγράφεται µία οµάδα νοσηµάτων, που η αιτία τους βρίσκεται σε κυτταρικό επίπεδο. Ο όρος αναφέρεται στην υπερβολική, χωρίς προγραµµατισµό, ανάπτυξη κυττάρων του οργανισµού, που ήταν φυσιολογικά, µέχρι τη στιγµή της έναρξης της διαδικασίας καρκινογένεσης.  Ο καρκίνος, συνήθως, δεν επηρεάζει µόνο ένα όργανο του σώµατος και δεν έχει µία µορφή. Μπορεί να αφορά οποιονδήποτε ιστό του σώµατος και να έχει τελείως διαφορετική µορφή σε κάθε σηµείο του σώµατος. Υπάρχουν πάνω από 200 διαφορετικά είδη καρκίνου και δεν αντιµετωπίζονται όλα µε τον ίδιο τρόπο. Κάθε είδος έχει τον δικό του τρόπο θεραπευτικής αντιµετώπισης. Οι περισσότερες µορφές καρκίνου είναι στην ουσία όγκοι, εκτός από ορισµένους τύπους καρκίνου, όπως η λευχαιµία, των οποίων τα κύτταρα κυκλοφορούν µέσα στο αίµα και τα όργανα και τελικά αναπτύσσονται σε συγκεκριµένους ιστούς. Οι όγκοι µπορεί να είναι καλοήθεις ή κακοήθεις. ∆εν είναι, όµως, όλοι οι όγκοι επικίνδυνοι. Οι καλοήθεις όγκοι δεν ονοµάζονται καρκινικοί, δεν κάνουν µετάσταση και δεν είναι επικίνδυνοι για τη ζωή του ατόµου. 


cancer-eraser


Πώς θα προλάβουµε τον καρκίνο;

Σύµφωνα µε τον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας (Π.Ο.Υ.), τουλάχιστον το 1/3 των περιπτώσεων καρκίνου µπορούν να προληφθούν, για το λόγο αυτό και καλεί τα κράτη να οργανώσουν µακροπρόθεσµες στρατηγικές για τον έλεγχό του. Ως σηµαντικοί τοµείς πρόληψης ορίζονται οι εξής:

• Κάπνισµα

Είναι η αιτία που προκαλεί τους περισσότερους θανάτους από καρκίνο παγκοσµίως, η αιτία για τα περισσότερα είδη καρκίνου, αλλά και ένας από τους παράγοντες κινδύνου που µπορεί να ελεγχθεί αφού η αποφυγή ή η διακοπή του καπνίσµατος ρίχνει τις πιθανότητες να νοσήσει κάποιος εξαιτίας του. Πολύ σηµαντικό κίνδυνο διατρέχουν και οι παθητικοί καπνιστές, για το λόγο αυτό είναι εξαιρετικής σηµασίας τα κράτη να λαµβάνουν µέριµνα για το κάπνισµα σε δηµόσιους χώρους. 


Φυσική δραστηριότητα, διατροφή και βάρος

Η παχυσαρκία, η κατανάλωση κόκκινου κρέατος, η έλλειψη σωµατικής άσκησης και η ελλιπής διατροφή σε φρούτα και λαχανικά συµβάλλει στην εµφάνιση πολλών καρκίνων και για το λόγο αυτό ο Π.Ο.Υ. συστήνει αλλαγή διατροφικών συνηθειών και υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής. 


• Αλκοόλ

Η συστηµατική και βαριά χρήση αλκοόλ θεωρείται υπεύθυνη για αρκετές µορφές καρκίνου, όπως της στοµατικής κοιλότητας, του ήπατος, του µαστού κ.λπ. ειδικά εάν συνδυάζεται µε κάπνισµα. Για το λόγο αυτό ο Π.Ο.Υ. εφιστά την προσοχή στα κράτη σχετικά µε το ζήτηµα αυτό.


Λοιµώξεις

6% των θανάτων από καρκίνο στα ανεπτυγµένα κράτη οφείλονται σε λοιµώξεις όπως της ηπατίτιδας Β και C και του HPV που προκαλεί καρκίνο στον τράχηλο. Επίσης, ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού αυξάνει τις πιθανότητες για καρκίνο του στοµάχου. Ο εµβολιασµός είναι η καλύτερη πρόληψη στις περιπτώσεις αυτές. 


Περιβαλλοντική µόλυνση

Περίπου 1-4% των καρκίνων προέρχεται από την έκθεσή µας σε καρκινογόνα χηµικά που βρίσκονται στο νερό, στον αέρα, στο έδαφος ή µέσα στο σπίτι. Αυτοί οι καρκίνοι εµφανίζονται κατά κύριο λόγο σε υποανάπτυκτες χώρες όπου το δίκτυο ύδρευσης δεν είναι ελεγχόµενο ή σε περιοχές µε µεγάλη χρήση κάρβουνου ως µέσου θέρµανσης. 


Έκθεση σε καρκινογόνα λόγω επαγγέλµατος

Υπάρχουν επαγγέλµατα µε πολύ υψηλό ρίσκο καρκίνου εξαιτίας των ουσιών στις οποίες εκτίθενται οι εργαζόµενοι. Για παράδειγµα, οι εργάτες σε δεξαµενές στα ναυπηγεία, οι εργάτες σε ορυχεία κ.ο.κ. που το επάγγελµά τους απαιτεί καθηµερινή επαφή µε ουσίες που είναι καρκινογόνες παρουσιάζουν µεγάλα ποσοστά καρκίνων, όπως των πνευµόνων ή λευχαιµίες. 


Ακτινοβολία

Η ιονίζουσα ακτινοβολία είναι καρκινογόνα για τους ανθρώπους. Τέτοια ακτινοβολία, όµως, υπάρχει µόνο σε περιοχές που βοµβαρδίστηκαν µε ατοµική βόµβα ή κοντά σε πυρηνικούς σταθµούς. Μια άλλη επικίνδυνη ακτινοβολία για την εµφάνιση δερµατικών καρκίνων είναι η UV που προέρχεται είτε από τον ήλιο είτε από τη χρήση σολάριουµ. Για το λόγο αυτό ο Π.Ο.Υ. συνιστά την αποφυγή της ηλιοθεραπείας και τη συστηµατική χρήση αντηλιακού.


Breast-Cancer


Υπάρχουν προληπτικές εξετάσεις;

Για έναν φυσιολογικό άνθρωπο, χωρίς κάποιο ιδιαίτερο ιστορικό καρκίνου, προληπτικές θεωρούνται µόνο οι εξετάσεις που αφορούν τον καρκίνο του µαστού, του τραχήλου και του παχέος εντέρου, αλλά και για τους καπνιστές οι εξετάσεις των πνευµόνων. Συγκεκριµένα, στις υγιείς γυναίκες συνιστάται να επαναλαµβάνουν τακτικά τη µαστογραφία και το τεστ ΠΑΠ ως µέσα πρόληψης του καρκίνου, ενώ κολονοσκόπηση συστήνεται να κάνουν οι άντρες άνω των 50 για τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Επιπλέον, καπνιστές µε βαρύ ιστορικό καπνίσµατος που καπνίζουν ή έχουν διακόψει για 15 χρόνια και είναι µεταξύ 55 και 80 ετών συστήνεται να κάνουν µια ψηφιακή τοµογραφία των πνευµόνων µία φορά το χρόνο. Εξυπακούεται ότι άτοµα µε οικογενειακό ιστορικό καρκίνου ή άτοµα που ανήκουν σε οµάδες υψηλού ρίσκου πρέπει να ακολουθούν τις οδηγίες του γιατρού τους σχετικά µε τις εξετάσεις που 

χρειάζεται να κάνουν προληπτικά. Για όλες τις άλλες µορφές καρκίνου, δεν υπάρχει κάποια σταθερή οδηγία που να ορίζει προληπτικές εξετάσεις που να µπορούν να εντοπίσουν τον καρκίνο σε πρώιµο στάδιο. Τις οδηγίες αυτές δίνει το Αµερικανικό Κέντρο Πρόληψης Ασθενειών και φυσικά, µπορεί να διαφοροποιούνται ανά κράτος. 


Υπάρχουν εµβόλια για τον καρκίνο;

Και όµως, όσο κι αν ακούγεται απίθανο ή να αντιµετωπίζεται µε καχυποψία, αυτή τη στιγµή υπάρχουν δύο εµβόλια που προστατεύουν από συγκεκριµένα είδη καρκίνου. Το ένα είναι το εµβόλιο κατά του HPV, του Ιού των Ανθρώπινων Θηλωµάτων που απευθύνεται σε κορίτσια µεταξύ 9 και 26 ετών και αγόρια µεταξύ 9 και 21 ετών. Το εµβόλιο προστατεύει απέναντι σε τύπους του ιού που προκαλούν καρκίνο του τραχήλου, της µήτρας, της πυέλου και του πρωκτού. Το δεύτερο εµβόλιο είναι αυτό κατά της Ηπατίτιδας Β, µιας νόσου του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Β. Η ηπατίτιδα Β µπορεί µακροπρόθεσµα να προκαλέσει καρκίνο του ήπατος και το εµβόλιο προστατεύει τον οργανισµό ενάντια στον ιό. Απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες εφόσον κάποιος δεν έχει µολυνθεί µε τον ιό.


Καρκίνος και υποστήριξη

Ο καρκίνος, όπως και κάθε άλλη σοβαρή ασθένεια, προκαλεί µεγάλο στρες τόσο στον ασθενή όσο και στα µέλη της οικογένειάς του. Πολλές φορές το στρες και η κακή ψυχολογία είναι αυτά που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ίαση ή µη. Μια θετική στάση ζωής έχει βοηθήσει πολλούς ανθρώπους να βγουν «νικητές» ακόµη και από τις πιο δύσκολες µάχες. Ο καρκίνος έχει πολλές στρεσογόνες πλευρές: ψυχολογική, οικονοµική, κοινωνική και σε όλα αυτά τα πεδία ασθενής και περίγυρος καλούνται να αντεπεξέλθουν και να λειτουργήσουν σε µια καθηµερινότητα που αλλάζει, κάποιες φορές προς ένα αβέβαιο και δυσάρεστο µέλλον.  Είναι πολύ σηµαντικό, λοιπόν, ο ασθενής και το περιβάλλον του να καταφεύγουν στις υπηρεσίες υποστήριξης για την αντιµετώπιση του καρκίνου, την απόκτηση συναισθηµατικής ισορροπίας και τη µείωση ψυχολογικού στρες, είτε απευθυνόµενοι σε ψυχολόγο, είτε σε οµάδα υποστήριξης, είτε σε κάποια τηλεφωνική γραµµή, αλλά ακόµη και διαδικτυακά, όπως για παράδειγµα κάνει η ΜΚΟ Μείνε ∆υνατός (www.bestrong.org.gr) που παρέχει τέτοιες υπηρεσίες.


quitting-smoking


Μια διαφορετική προσέγγιση του καρκίνου

Ο τρόπος που αντιµετωπίζουµε τον καρκίνο άλλαξε και αλλάζει. Και θα αναφερθούµε σε ένα πολύ ενδεικτικό παράδειγµα. Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Γυναικών µε Καρκίνο Μαστού «Άλµα Ζωής», αναγνωρίζοντας τις επιπτώσεις που έχουν οι παρενέργειες των θεραπειών για τον καρκίνο µαστού στην ποιότητα ζωής των γυναικών, παρέχει δωρεάν πρακτικές συµβουλές οµορφιάς και διατροφής σε γυναίκες που βρίσκονται στη φάση της θεραπείας για τον καρκίνο µαστού (χηµειοθεραπεία / ακτινοθεραπεία). Οι γυναίκες που υποβάλλονται σε θεραπείες για τον καρκίνο του µαστού συχνά βρίσκονται αντιµέτωπες µε µερική ή ολική πτώση των µαλλιών, µερική ή ολική πτώση των φρυδιών και των βλεφαρίδων, το έγκαυµα, τη στοµατίτιδα ή τον ερεθισµό των χειλιών και το εξάνθηµα.

Οι παρενέργειες επηρεάζουν την εικόνα σώµατος και εαυτού, συµβάλλουν στη µείωση της αυτοπεποίθησης και κατά συνέπεια επιδρούν στη γενικότερη ποιότητα ζωής των γυναικών. Το πρόγραµµα περιλαµβάνει:

  • Πρακτικές συµβουλές οµορφιάς, περιποίησης δέρµατος και διατροφής σε γυναίκες υπό χηµειοθεραπεία / ακτινοθεραπεία για τον καρκίνο του µαστού
  • Εξατοµικευµένη βοήθεια από αισθητικό
  • Προσωπικό ραντεβού µε διατροφολόγο
  • Πρακτικές συµβουλές από εκπαιδευµένη εθελόντρια του Συλλόγου «Άλµα Ζωής», γυναίκα µε εµπειρία καρκίνου µαστού.

Τα ραντεβού πραγµατοποιούνται κάθε Τετάρτη 11:00-14:00. Χώρος διεξαγωγής του προγράµµατος είναι τα γραφεία του Συλλόγου «Άλµα Ζωής», 3ης Σεπτεµβρίου 59, Αθήνα. Οι ενδιαφερόµενες µπορούν να κλείσουν το ραντεβού τους στο 210 88 15 44.


Πού να απευθυνθείτε

Υπάρχουν δεκάδες σύλλογοι και οργανώσεις στήριξης για τον καρκίνο.

∆ύο από τις κορυφαίες είναι:

1. 1069 – Εθνική Γραµµή Υποστήριξης Ανθρώπων που εµπλέκονται µε τον καρκίνο

2. Πανελλήνιος Σύλλογος Γυναικών µε Καρκίνο Μαστού «Άλµα Ζωής» – Τηλεφωνική Γραµµή Στήριξης: 210 8253253


Untitled-1

 

 

IN CATEFORY: BEST CHOICES , HEALTH