Παναγία της Τήνου: Το «Θαύμα» του Αιγαίου

Η Παναγία της Τήνου, ένα πραγματικό στολίδι για το νησί, αλλά και για ολόκληρη την Ελλάδα, με όλη της τη μεγαλοπρέπεια, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κέντρα για την Ορθοδοξία, με εκατομμύρια επισκεπτών να συρρέουν ετησίως προκειμένου να δουν από κοντά τη θαυματουργή εικόνα και να λάβουν την ευλογία της. Η ύπαρξη του ναού υπήρξε καθοριστική για την τουριστική και οικονομική άνθιση της Τήνου!


Από την Κατερίνα Ποθητού


_MG_7115


3002923520_d12c241fec_o


Ολα ξεκίνησαν το 1822, όταν σε όραμα η μοναχή Πελαγία από την Ι.Μ. Κεχροβουνίου είδε την Παναγία να της ζητά ν’ ανακαλύψει μια θαυματουργή εικόνα που για χρόνια βρισκόταν θαμμένη στο νησί. Έπειτα από παράκληση της ίδιας στον Μητροπολίτη Τήνου Γαβριήλ, το Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου, ξεκίνησαν ανασκαφές οι οποίες αποκάλυψαν ερείπια του αρχαίου ναού του Διονύσου, καθώς και του ναού στη μνήμη του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Η πολυπόθητη εικόνα δεν ήρθε στο φως, ωστόσο επιχειρήσεις για την εύρεσή της άρχισαν και πάλι, τον Ιανουάριο του 1823 και στέφθηκαν με επιτυχία.
Στις 30 Ιανουαρίου λοιπόν, η σκαπάνη ενός κατοίκου από το Φαλατάδο αποκάλυψε το ιερό κειμήλιο, διαχωρίζοντάς το στη μέση, χωρίς ν’ αλλοιώσει τις μορφές της Παναγίας και του Αρχαγγέλου. Η παράδοση αναφέρει πως γύρω από την εικόνα σχηματίστηκε ένα γυάλινο περίβλημα για την προστασία της, το οποίο κατάφεραν να σπάσουν οι άνδρες που την ανέσυραν και όσοι την άγγιξαν, γιατρεύτηκαν. Η είδηση για την σπουδαία ανακάλυψη διαδόθηκε αστραπιαία στο νησί. Κάτοικοι από κάθε γωνιά της Τήνου, που εκείνη την περίοδο πλήττονταν από ένα φοβερό λοιμό, συγκεντρώνονταν στη Χώρα προκειμένου να προσκυνήσουν την εικόνα και να συνεισφέρουν οικονομικά στην ανέγερση του ναού που επρόκειτο να τη στεγάσει. Καθώς η εικόνα έφερε την παράσταση του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, ο ναός που μετέπειτα ανεγέρθη προς τιμή της Μεγαλόχαρης, ονομάστηκε Ι.Ν. Ευαγγελιστρίας.


17908645045_b6ccab6c09_o_2


Panagia_Tinou


Το «κόσμημα» της Τήνου
Ο επιβλητικός ναός, ορατός από κάθε σημείο της Χώρας, προσδίδει μεγαλείο στην Τήνο και προκαλεί δέος σε κάθε επισκέπτη. Συνδυάζει την παραδοσιακή αρχιτεκτονική του νησιού, με βάση το κατάλευκο μάρμαρο και τις κυκλαδίτικες καμάρες, με στοιχεία από τη Δύση και τη Μικρά Ασία, καθώς έχει κατασκευαστεί σε ρυθμό τρίκλιτης βασιλικής με τρούλο πάνω από την Αγία Τράπεζα. Ακόμη και το δάπεδο του προαυλίου είναι περίτεχνο σε στυλ ψηφιδωτού με μικρές πέτρες που σχηματίζουν όμορφα σχέδια. Οι τεράστιοι πολυέλαιοι προσδίδουν φως και λάμψη στο εσωτερικό του ναού, ενώ τα αναρίθμητα τάματα και τα πολυτελή αφιερώματα ενισχύουν τη μεγαλειώδη σημασία του χώρου. Θαυμασμό προκαλεί επίσης και το αγέρωχο καμπαναριό με πολλά επίπεδα, φιλοτεχνημένο με ιδιαίτερη προσοχή σε κάθε λεπτομέρεια. Σε γενικές γραμμές, δεν πρόκειται απλά για ένα μεγαλοπρεπή ναό, αλλά για ένα ολόκληρο συγκρότημα με πτέρυγες, ξενώνες, παρεκκλήσια και πολιτιστικούς χώρους, που μάλιστα είναι ένα από τα λαμπρότερα οικοδομήματα σε όλη την Ελλάδα και το πρώτο αξιόλογο αρχιτεκτονικό μνημείο μετά την επανάσταση του 1821.


photo2


VXN_4945


Προστάτιδα ολόκληρης της Ελλάδας
Η ιστορία του ναού με αυτή του ελληνικού έθνους συμπορεύονται στο χρόνο. Η εύρεση της εικόνας θεωρήθηκε για πολλούς ένας καλός οιωνός για τη μετέπειτα έκβαση της ελληνικής επανάστασης και την απελευθέρωση του γένους από τον τουρκικό ζυγό. Μάλιστα, μεγάλοι οπλαρχηγοί του ΄21 επισκέφθηκαν το ιερό προσκύνημα για να τιμήσουν τη Μεγαλόχαρη. Ανάμεσα στα κειμήλια που βρίσκονται στο ναό συγκαταλέγονται το δαχτυλίδι του Γέρου του Μοριά, καθώς και η Χάρτα του Ρήγα Φεραίου, μια από τις τρεις αυθεντικές που σώζονται. Επιπλέον, ο τορπιλισμός του καταδρομικού «Έλλη» στις 15 Αυγούστου 1940, ανήμερα του εορτασμού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, είναι ένα περιστατικό που επίσης αποδίδεται στη σωτήρια παρέμβαση της Παναγίας. Μέχρι σήμερα, το γεγονός πως η ιταλική επίθεση δεν βρήκε το στόχο της θεωρείται απόδειξη της Θείας Χάρης Της και στη μνήμη του υπάρχει το γνωστό Μνημείο της Έλλης στο παλιό λιμάνι του νησιού. Συνεπώς, για τους πιστούς, στις δύσκολες στιγμές του έθνους η Μεγαλόχαρη προσέφερε μια χείρα βοηθείας για ολόκληρη τη χώρα.


Ένας πυλώνας για την Ορθοδοξία και τον Πολιτισμό
Η μνήμη της Μεγαλόχαρης γιορτάζεται κάθε χρόνο με τέσσερις μεγαλοπρεπείς εορτασμούς: την ημέρα της ευρέσεως της εικόνας στις 30 Ιανουαρίου, στις 25 Μαρτίου την ημέρα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, στις 23 Ιουλίου που γιορτάζεται η μνήμη του οράματος της μοναχής Πελαγίας και βέβαια, το δεκαπενταύγουστο. Τη διάρκεια των εορτών το νησί πλημμυρίζει με πλήθος επισκεπτών και προσκυνητών που έρχονται να θαυμάσουν το μεγαλείο της Ορθοδοξίας και ο χώρος γεμίζει με ψαλμούς της θείας ακολουθίας. Σήμερα αποτελεί ένα προπύργιο κοινωνικής δράσης και διαφύλαξης της πολιτισμικής κληρονομιάς, καθώς στο χώρο του συγκροτήματος λειτουργούν πολιτιστικοί χώροι και πινακοθήκες με έργα εξαιρετικής ιστορικής σημασίας ανοιχτοί στο κοινό που επιθυμεί να θαυμάσει αξιόλογα έργα τέχνης, εκκλησιαστικά και μη. Ακόμη, σημαντικές για το νησί και ολόκληρη τη χώρα είναι οι κοινωφελείς δραστηριότητες του ναού που λειτουργεί και ως φιλανθρωπικό ίδρυμα επιτελώντας σπουδαίο κοινωνικό έργο.


VXN_5084


Η Παναγία της Τήνου σε αριθμούς

8 ολόκληρα χρόνια κράτησε η κατασκευή του επιβλητικού συγκροτήματος.

34 μέτρα ήταν το αρχικό ύψος του καμπαναριού του ναού, ωστόσο για λόγους ασφαλείας εξαιτίας των ισχυρών ανέμων που πνέουν στο νησί, το σημερινό του ύψος αγγίζει τα 29 μέτρα.

1.500.000 υπολογίζεται πως είναι οι επισκέπτες του νησιού από την αρχή της άνοιξης μέχρι τις αρχές του φθινοπώρου, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων κατευθύνεται προς το ναό.

38.000 λέγεται πως είναι οι βαπτίσεις που έχουν λάβει χώρα στον Ι.Ν. Ευαγγελιστρίας από το 1980.

5.000.000 ΕΥΡΩ είναι περίπου τα ετήσια έσοδα του ναού προερχόμενα από εισπράξεις του παγκαριού, πωλήσεις ελαιόλαδου και εκποιήσεις πολύτιμων αφιερωμάτων.

3.000  ευρώ χορηγεί το Ίδρυμα Παναγίας Τήνου στην Ακαδημία Αθηνών, σε ετήσια βάση για τη βράβευση του καλύτερου θεολογικού έργου.

1 από τις 3 αυθεντικές Χάρτες του Ρήγα Φεραίου που σώζονται έως σήμερα, εκτίθεται στην έκθεση εικόνων του ναού.


IN CATEFORY: THNOS