Ρευματικά νοσήματα: Πρόληψη & Θεραπεία

Τα ρευματικά νοσήματα είναι ένα αρκετά συχνό «φαινόμενο» τη σύγχρονη εποχή. Ποιες είναι οι κυριότερες ρευματικές παθήσεις; Ποια είναι τα συμπτώματα που θα μας οδηγήσουν στο ρευματολόγο; Πώς γίνεται η διάγνωση και ποια είναι η θεραπεία;

Από τον Δρ. Γεώργιο Κήτα και την Δρ. Αγγελική Κοτσαλίδου 


Τι εννοούμε με τον όρο ρευματικά νοσήματα;
Ρευματικά νοσήματα είναι αυτά, που ο κόσμος αποκαλεί αρθριτικά ή αυτοάνοσα. Είναι νοσήματα που οι κλινικές εκδηλώσεις τους, αφορούν κυρίως στο μυοσκελετικό σύστημα και δεν οφείλονται σε τραυματισμό. Mπορεί να προκαλέσουν αιματολογικές διαταραχές, ή να προσβάλουν και άλλα σημαντικά όργανα του ανθρώπινου σώματος (καρδιά, νεφρούς, ήπαρ, δέρμα, νεύρα) και τότε μιλάμε για συστηματικές εκδηλώσεις των ρευματικών νοσημάτων.


Ποια είναι τα πιο συχνά ρευματικά νοσήματα;
Τα πιο συχνά αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα που απαιτούν διάγνωση και αντιμετώπιση από ρευματολόγο είναι: η Ρευματοειδής Αρθρίτιδα, ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος και το σύνδρομο Sjogren, η Ψωριασική Αρθρίτιδα, η Αγκυλοποιητική Σπονδυλοαρθρίτιδα, οι Αγγειίτιδες και η Ρευματική Πολυμυαλγία. Επίσης, στα πλέον συχνά νοσήματα που φέρνουν τον ασθενή στο ρευματολογικό ιατρείο ανήκουν και η Ουρική Αρθρίτιδα, η Οστεοπόρωση και η Οστεοαρθρίτιδα.


Ποια άτομα προσβάλλονται από ρευματικές παθήσεις;
Τα άτομα που προσβάλλονται από τα παραπάνω νοσήματα μπορεί να είναι γυναίκες ή άνδρες σε οποιαδήποτε ηλικιακή ομάδα, ανάλογα με τη φύση του νοσήματος. Ως επί το πλείστον, δεν είναι νοσήματα της τρίτης ηλικίας, όπως πολλοί πιστεύουν. Αντίθετα, στα νεαρά άτομα συναντάμε τα αυτοάνοσα νοσήματα πιο συχνά. Ακόμα και η οστεοπόρωση που παλαιότερα τη συνέδεαν με μεγαλύτερες ηλικίες και με την εμμηνόπαυση στις γυναίκες, πλέον λόγω της συσχέτισής της με μακροχρόνια λήψη φαρμάκων (κορτιζόνη, αντικαταθλιπτικά κ.ά) ή χρόνια φλεγμονώδη και αλλά νοσήματα (ρευματοειδής αρθρίτιδα, σακχαρώδης διαβήτης, νοσήματα ήπατος, πνευμονοπάθειες) μπορεί να εμφανιστεί σαφέστατα και σε νεότερες ηλικίες και σε άνδρες.


Ποια είναι τα συμπτώματα των ρευματικών παθήσεων;
Τα πιθανά συμπτώματα των ρευματικών παθήσεων είναι πολλά και από διάφορα όργανα του σώματος. Συμπεριλαμβάνουν πόνο και πρήξιμο στις αρθρώσεις, εξανθήματα στο δέρμα, ξηρά ή κόκκινα μάτια, άφθες στο στόμα, μουδιάσματα άνω και κάτω άκρων, τριχόπτωση, επίμονο πονοκέφαλο, επίμονο πόνο στην πλάτη ή στη μέση, πολύωρη πρωινή δυσκαμψία και πολλά άλλα. Τέτοια συμπτώματα θα πρέπει να οδηγήσουν τον ασθενή στο ρευματολόγο, όσο πιο γρήγορα γίνεται. Πολλές φορές τα συστηματικά ρευματικά νοσήματα μπορεί να εμφανιστούν και με μη ειδικά συμπτώματα όπως πυρετό, καταβολή, απώλεια βάρους που τότε είναι ακόμα πιο δύσκολο να διαγνωστούν.


Υπάρχει θεραπεία για τα ρευματικά νοσήματα;
Εφόσον εκτιμηθούν, η συνολική κλινική εικόνα του ασθενούς και ο εργαστηριακός (αιματολογικός, βιοχημικός και ανοσολογικός) και απεικονιστικός έλεγχος (ακτινογραφίες, μαγνητικές τομογραφίες, υπέρηχοι) που απαιτείται, ο ρευματολόγος θέτει τη διάγνωση του ρευματικού νοσήματος. Λαμβάνει υπόψη πιθανά συνοδά νοσήματα και θεραπείες του ασθενούς, ώστε βάσει αυτών να εξατομικεύεται η θεραπεία, στηριζόμενη πάντα στα νεώτερα επιστημονικά δεδομένα. Για τα περισσότερα νοσήματα στις μέρες μας υπάρχουν εξαιρετικά αποτελεσματικές θεραπείες. Το πιο σημαντικό, όμως, είναι η έγκαιρη διάγνωσή τους και η όσο το δυνατόν ταχύτερη έναρξη της θεραπείας τους – γι’ αυτό και δεν πρέπει να υπάρχει καθυστέρηση στην αξιολόγηση του προβλήματος από τον ειδικό ρευματολόγο.


Οι θεραπείες των ρευματικών νοσημάτων απαιτούν νοσοκομείο για να γίνουν;
Υπάρχουν κάποια ρευματικά νοσήματα που απαιτούν θεραπείες με ενδοφλέβια χορήγηση και εισαγωγή σε νοσοκομείο. Ωστόσο, οι περισσότερες θεραπείες είναι με σκευάσματα, είτε από το στόμα, είτε ενέσιμα υποδόρια που γίνονται εύκολα από τον ίδιο τον ασθενή και σαφέστατα, όχι στο νοσοκομείο.


Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της πρόληψης;
Μερικά ρευματικά νοσήματα, όπως η οστεοπόρωση, η οστεοαρθρίτιδα, η ουρική αρθρίτιδα, έχουν κάποιους γνωστούς αιτιολογικούς παράγοντες οι οποίοι μπορεί να προληφθούν ή ακόμα και να τροποποιηθούν (σωστή διατροφή, περιορισμός αλκοόλ, μείωση σωματικού βάρους, βελτίωση φυσικής κατάστασης με την άσκηση, διακοπή καπνίσματος). Αυτό όμως, δεν ισχύει για όλα τα νοσήματα.


Οι ρευματικές παθήσεις έχουν αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής μας;
Σαφέστατα, οι ρευματικές παθήσεις μπορεί να επηρεάσουν την ποιότητα ζωής μας (πχ. τον ύπνο, την καθημερινότητά μας, τη σεξουαλική μας ζωή, την επαγγελματική μας δραστηριότητα, την οικογενειακή μας ζωή και κατ’ επέκταση και την κοινωνική μας ζωή). Γι’ αυτόν το λόγο, η βελτίωσή της είναι ένας από τους πιο σημαντικούς στόχους της θεραπείας.


Τα άτομα που προσβάλλονται από τις ρευματικές παθήσεις μπορεί να είναι άντρες και γυναίκες σε οποιαδήποτε ηλικιακή ομάδα.


Η άσκηση και η βελτίωση της φυσικής κατάστασης συμβάλλουν σε ένα βαθμό στην πρόληψη κάποιων από τα ρευματικά νοσήματα. 


Δρ. Γεώργιος Κήτας

✦ Καθηγητής Κλινικής Ρευματολογίας
Πανεπιστημίου του Manchester
✦ Διευθυντής Ρευματολογικού
Τμήματος Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ


Δρ. Αγγελική Κοτσαλίδου

✦ Ειδικός Ρευματολόγος
✦ Επιμελήτρια Ρευματολογικού
Τμήματος Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ



IN CATEFORY: BEST CHOICES , HEALTH