Αγάπη, έρωτας, σχέση, γάµος… Λέξεις καθηµερινές, τόσο χιλιοειπωµένες, αλλά τελικά και τόσο δυσνόητες στην ουσία τους όσο τίποτα άλλο! Τι είναι (και τι δεν είναι) αυτό που το λένε… αγάπη; Και πώς θα την κάνουµε να κρατήσει για… πάντα;

Από τη Μαρκέλλα Ρεπανέλη

LOVE

Στην ταινία του «Νευρικός Εραστής» -ίσως περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη του ταινία- ο Γούντι Άλλεν καταπιάνεται µε τα ζητήµατα του έρωτα, των σχέσεων και του γάµου. Η ταινία τελειώνει µε ένα ανέκδοτο-µεταφορά που πάντα θα µας βάζει σε σκέψεις. Με αυτό άλλωστε, ο διάσηµος σκηνοθέτης και σεναριογράφος συνοψίζει το… «ζουµί» των σχέσεων: «Ένας τύπος πηγαίνει στον ψυχίατρο και του λέει, έι, γιατρέ, ο αδελφός µου είναι τρελός! Νοµίζει ότι είναι κότα. Τότε ο γιατρός τον ρωτάει γιατί δεν του λέτε την αλήθεια. Και ο τύπος του απαντά “Θα το έκανα, αλλά χρειάζοµαι τα αυγά”. Υποθέτω ότι έτσι νιώθω για τις σχέσεις. Είναι απόλυτα τρελές και παράλογες, αλλά συνεχίζουµε να τις βιώνουµε επειδή χρειαζόµαστε τα… αυγά».  Αυτή η αλλοπρόσαλλη και όµως τόσο πετυχηµένη µεταφορά συνοψίζει τόσο το γεγονός ότι δεν µπορούµε να ζήσουµε χωρίς ένα κάποιο έτερον ήµισυ όσο και το γεγονός ότι ζητήµατα όπως ο έρωτας και οι σχέσεις είναι τόσο δυσνόητα όσο και µια µαθηµατική εξίσωση. ∆εν είναι τυχαίο ότι τα πιο ευπώλητα, αλλά και τα πιο γκουγκλαρισµένα θέµατα έχουν να κάνουν µε τα ζητήµατα των σχέσεων και της αγάπης και όπως είναι φυσικό όλοι ψάχνουν το µυστικό για το happily ever after ή τι πρέπει να κάνουν για να βρουν ταίρι και να ζήσουν το… happily ever after! Μιας και αυτό είναι το “Love issue” µας, είπαµε να επεισέλθουµε και εµείς σε αυτά τα ζητήµατα, όχι για να δώσουµε οριστικές απαντήσεις ή συµβουλές, όσο για να ρίξουµε λίγο φως παραπάνω στο θέµα!

Τι λέει η επιστήµη;

Ας πιάσουµε το νήµα από τα επιστηµονικά δεδοµένα. Σύµφωνα, λοιπόν, µε µια από τις πιο αναγνωρισµένες έρευνες, που έγινε από την ανθρωποβιολόγο Dr. Helen Fisher του Rutgers University στο Νιου Τζέρσει των ΗΠΑ και παρουσιάστηκε και σε µια µνηµειώδη οµιλία της στο TED στην Καλιφόρνια το 2008, ερωτευόµαστε σε τρία στάδια και στο καθένα από αυτά υπάρχουν συγκεκριµένες ορµόνες οι οποίες παίζουν καθοριστικό ρόλο. Με άλλα λόγια, ο έρωτας είναι µια χηµική διεργασία. Το πρώτο στάδιο ονοµάζεται «πόθος» και σε αυτό παίζουν καθοριστικό ρόλο οι σεξουαλικές ορµόνες, η τεστοστερόνη και τα οιστρογόνα. Αυτές οι ορµόνες σύµφωνα µε την Dr. Fisher είναι αυτές που µας οδηγούν στο να αναζητήσουµε το άλλο µας µισό. Το δεύτερο στάδιο ονοµάζεται «έλξη» και είναι η φάση που ερωτευόµαστε το έτερόν µας ήµισυ χάρη στην ενεργοποίηση ορισµένων σηµαντικών ορµονών, της ντοπαµίνης, της αδρεναλίνης και της σεροτονίνης. Οι ορµόνες αυτές εκλύονται σε… ποσότητες όταν εντοπίσουµε το άτοµο που µας ενδιαφέρει και είναι αυτές που διατηρούν το πνευµατικό και σωµατικό πάθος ζωντανό. Για να περάσουµε, όµως, στο τρίτο στάδιο, που θα καθορίσει εάν η σχέση θα έχει διάρκεια πρέπει να εκκριθούν άλλες ορµόνες. Το στάδιο αυτό λέγεται «αφοσίωση». Σύµφωνα µε την έρευνα, η αφοσίωση είναι µια διαρκής δέσµευση και ο «κρίκος» που κρατάει τα ζευγάρια ενωµένα προκειµένου να οδηγηθούν στην απόκτηση απογόνων. ∆ύο είναι οι κυρίαρχες ορµόνες σε αυτό το στάδιο, η ωκυτοκίνη και η βασοπρεσίνη. Η ωκυτοκίνη είναι γνωστή και ως «η ορµόνη της αγάπης» και είναι αυτή που δένει δύο ανθρώπους, όχι µόνο τους εραστές, αλλά και τη µητέρα µε το νεογέννητο ή τους φίλους, καθώς δίνει τη διάσταση της τρυφερότητας στη σχέση τους. Η βασοπρεσίνη θεωρείται ότι επηρεάζει τα επίπεδα εµπιστοσύνης µας, παίζοντας σηµαντικό ρόλο στις σχέσεις, στην κοινωνική συµπεριφορά και στο σεξουαλικό κίνητρο. Εποµένως εάν έχουµε εµπιστοσύνη στο σύντροφό µας, η σχέση µας µπορεί να είναι µακροχρόνια. Η ίδια η Fisher εξήγησε σε συνέντευξή της στο βρετανικό περιοδικό “Wired” ότι αυτά τα τρία στάδια δεν συµβαίνουν απαραίτητα µε τη συγκεκριµένη σειρά ούτε απαραίτητα σε διαφορετικούς χρόνους. Για παράδειγµα, όπως λέει, ο έρωτας µπορεί να ξεκινήσει µε ένα βαθύ αίσθηµα σύνδεσης µε κάποιον συνάδελφο ή φίλο, να περάσει καιρός και ξαφνικά να έρθει ο έρωτας.

Γιατί ερωτευόµαστε;

Η νευροεπιστήµονας Gabija Toleikyte, αλλά και πολλοί ανθρωπολόγοι συµφωνούν ότι όλα ανάγονται στο θέµα της επιβίωσης και της αναπαραγωγής. Ακόµα και σήµερα που αυτό µπορεί να ακούγεται µπανάλ, οι επιστήµονες έρχονται να επιβεβαιώσουν ότι ερωτευόµαστε προκειµένου να παραµείνουµε ζωντανοί και να µεγαλώσουµε παιδιά που θα µας διαδεχτούν. Η Dr. Fisher εξηγεί ότι το 97% των θηλαστικών δε ζευγαρώνουν προκειµένου να µεγαλώσουν µαζί τα µικρά τους, σε αντίθεση µε τον άνθρωπο που το κάνει. Επιπλέον, η διακεκριµένη ανθρωποβιολόγος τονίζει ότι ο δεσµός µεταξύ ανθρώπων εξελίχθηκε πριν περίπου 4 εκατοµµύρια χρόνια και µαζί µε αυτόν και το σύστηµα του εγκεφάλου µας που προάγει την αγάπη, προκειµένου να αρχίσουµε να ζευγαρώνουµε µε έναν συγκεκριµένο άλλον άνθρωπο ώστε να στείλουµε το DNA µας στο µέλλον.

Ο έρωτας κρατάει για πάντα;

Από το µήνα του… µέλιτος µέχρι τα επτά χρόνια φαγούρα, οι θεωρίες για το αν ο έρωτας έχει διάρκεια δίνουν και παίρνουν. Και πάλι η νευροεπιστήµονας Gabija Toleikyte θέτει το θέµα στη σωστή του βάση µιλώντας στο “Wired”. Όπως εξηγεί, εξαρτάται από το ποια πλευρά βλέπουµε τον έρωτα. Ο έρωτας σαν συναίσθηµα έχει ως εξέλιξη το βαθύ δεσµό δύο ανθρώπων που τους οδηγεί στη δέσµευση και σε συγκεκριµένες συνήθειες αλλά και θέτει τα όρια µέσα στα οποία δύο άνθρωποι αναγνωρίζουν ότι είναι σε σχέση. Εποµένως, ο έρωτας, σαν µια ευρύτερη εµπειρία, µπορεί να έχει διάρκεια! Αρκεί να µην αλλάξει η κοινή εµπειρία. ∆ηλαδή αν ο ένας από τους δύο ανακαλύψει ότι ο σύντροφός του είναι ένα τελείως διαφορετικό πρόσωπο τότε αυτό µπορεί να ανατρέψει τις ισορροπίες. Σε συναισθηµατικό επίπεδο, σύµφωνα µε την Toleikyte, ο έρωτας δεν παύει να είναι µια χηµική διεργασία του εγκεφάλου που αλλάζει διαρκώς. Έτσι µερικές φορές νιώθουµε πολύ ερωτευµένοι και άλλες µπορεί να µη νιώθουµε τίποτα! Το ενδιαφέρον είναι ότι η Fisher διενέργησε έρευνες προκειµένου να αποδείξει ότι ο έρωτας µπορεί να κρατήσει… για πάντα, εξετάζοντας 15 άτοµα µεταξύ 50 και 60 ετών που δήλωναν ακόµα ερωτευµένα µετά από πολλά χρόνια γάµου (κατά µέσο όρο 20 χρόνια). Σκάναρε τους εγκεφάλους τους και είδε ότι τα εγκεφαλικά κυκλώµατα που προκαλούν τον έντονο ροµαντικό έρωτα ήταν ακόµα ενεργά! Οπότε θεωρεί ότι ο έρωτας µπορεί να κρατήσει… για πάντα αρκεί να διαλέξουµε το σωστό έτερον ήµισυ!

Πώς θα κρατήσει για πάντα;

Και δε µιλάµε µόνο για τον έρωτα, αλλά και για το γάµο! Κάναµε έρευνα σε άπειρες σελίδες, µιλήσαµε για ώρες µε διάφορους ανθρώπους για αυτό το «για πάντα» που τόσο µας ταλανίζει σε έναν τόσο εφήµερο κόσµο και βγάλαµε ένα και µοναδικό συµπέρασµα: πέρα από κάθε συµβουλή ή «συνταγή», αυτό στο οποίο συµφωνούν όλοι οι ειδικοί, σύµβουλοι γάµου, σχέσεων, ειδήµονες και µη είναι ότι έρωτας και ο γάµος θέλουν «δουλειά»! Ειδικά δε εάν υπάρχουν και παιδιά, χρειάζεται ακόµη µεγαλύτερη προσπάθεια για να µείνει το ζευγάρι πραγµατικά ενωµένο. Και επειδή σίγουρα αναζητάτε κάποιες συµβουλές, σταχυολογήσαµε µερικές πολύ ενδιαφέρουσες απόψεις ειδικών, όπως συµβούλων γάµου, συγγραφέων βιβλίων για τις σχέσεις κ.ο.κ.

Η Judy Ford (ψυχοθεραπεύτρια, σύµβουλος και συγγραφέας του βιβλίου “Every Day Love: The Delicate Art of Caring for Each Other”) προτείνει να είµαστε ανοιχτοί στις αλλαγές και στις εκπλήξεις. Επειδή οι άνθρωποι είµαστε δυναµικά όντα που εξελισσόµαστε είναι λογικό µε την πάροδο των χρόνων να αλλάζουµε επιθυµίες, απόψεις και ανάγκες. Πρέπει τα ζευγάρια, εποµένως, να είναι ευέλικτα. Επιπλέον κάνει µία πολύ καίρια παρατήρηση: ανακαλύπτουµε το πραγµατικό νόηµα της αγάπης όταν δεν είµαστε καλά, στις δυσκολίες, τις αναποδιές, στην κούραση. Η ευγενική και υποστηρικτική συµπεριφορά των συντρόφων σε αυτές τις φάσεις είναι η εγγύηση για µια µακροχρόνια σχέση.

Ο David Waters (σύµβουλος γάµου και καθηγητής στο “The School of Life”, έναν παγκόσµιο οργανισµό για την προώθηση της συναισθηµατικής νοηµοσύνης) προτείνει να αφηνόµαστε ελεύθεροι στη σχέση µας ακόµα και όταν αισθανόµαστε ευάλωτοι. Συνήθως στις σχέσεις µας είµαστε επιφυλακτικοί, είτε διότι έχουµε πληγωθεί στο παρελθόν είτε διότι έχουµε θέµατα εµπιστοσύνης. Και όµως, ο Waters ισχυρίζεται ότι µέσα από τις ατέλειες, τους φόβους και τα άγχη µας που θα αποκαλύψουµε στον άλλον θα µπορέσουµε να αναπτύξουµε έναν ισχυρό και διαρκή δεσµό. Από την άλλη, ο Waters προτείνει να µάθουµε να περνάµε χρόνο και µε τον εαυτό µας κάνοντας πράγµατα που µας ευχαριστούν, όπως κάποιο χόµπι. Έτσι θα επιστρέφουµε πιο ανανεωµένοι στη σχέση µας.

Η Irma Kurtz, διάσηµη συγγραφέας και δηµοσιογράφος που επί 45 χρόνια διατηρεί την ίδια στήλη στο αµερικανικό Cosmopolitan, δίνοντας απαντήσεις και συµβουλές σχέσεων στους αναγνώστες, έχει µερικές πολύ καλές προτάσεις. Πρώτα από όλα προτείνει να ξεχνάµε για λίγο τα προβλήµατα και να γελάµε µε το έτερον ήµισυ καθώς το γέλιο είναι σαν το καλό σεξ. Επιπλέον τονίζει τη σηµασία του να ακούµε πραγµατικά τον άλλον και να τον αφήνουµε να εκφραστεί πριν βγάλουµε συµπεράσµατα αντί να τσιρίζουµε και οι δύο µαζί, καλύπτοντας ο ένας τον άλλον. Τέλος θεωρεί πολύ σηµαντικό, αλλά πάντα δύσκολο στην πράξη, το ζευγάρι να περνάει χρόνο χωρίς τα παιδιά του, ώστε οι σύντροφοι να θυµούνται λίγο και πώς ήταν πριν, αλλά και γιατί είναι µαζί.

Για το τέλος αφήσαµε την Kate Figes, συγγραφέα των βιβλίων “Couples: How We Make Love Last” και “Our Cheating Hearts: Love and Loyalty, Lust and Lies”. Η κυρία Figes πολύ σωστά επισηµαίνει ότι δεν πρέπει να περιµένουµε από τον άλλον να είναι ο ίδιος πάντα, όπως επίσης θεωρεί γελοίο το µύθο περί αδελφής ψυχής. Κατά την άποψή της, µια καλή σχέση έχει να κάνει µε το πώς το ζευγάρι χαράσσει στρατηγική για τις διαφορές του από την πολιτική µέχρι το µεγάλωµα των παιδιών, ενώ θεωρεί ότι αυτές οι διαφορές κάνουν ενδιαφέρουσα τη ζωή. Θέτει επίσης µία πολύ σηµαντική παράµετρο: πρέπει να δεχτούµε ότι υπάρχουν αλλαγές και στο σεξ σε ένα ζευγάρι. Σε µια µακροχρόνια σχέση το σεξ αλλάζει ύφος, διάρκεια, ένταση και δεν είναι αυτό που παρουσιάζεται στην τηλεόραση, µια στιγµή άκρατου πάθους και ερωτισµού. Ένα ζευγάρι µπορεί να έχει µια ευτυχισµένη σεξουαλική ζωή για χρόνια αρκεί να µάθει να χαλαρώνει και να απολαµβάνει κάθε είδους έκφραση της οικειότητας µεταξύ του. Τέλος, τονίζει ότι στους καβγάδες µας πρέπει να µην εξευτελίζουµε ή να γελοιοποιούµε τον άλλον, αλλά να µιλάµε µε ειλικρίνεια για το τι µας ενοχλεί και γιατί, ακόµη και αν η αλήθεια µας πληγώνει, καθώς η εµπιστοσύνη είναι η ουσία µιας καλής σχέσης.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here