Ο οφθαλµίατρος Ιορδάνης Χατζηαγγελίδης µας εξηγεί τι συµβαίνει µε µία πάθηση που ακούµε συχνά αλλά ξέρουµε λίγα πράγµατα σχετικά!
Όλο και πιο συχνά ακούµε για ασθενείς που διαγνώσθηκαν µε ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς (ΗΕΩ). Περί τίνος πρόκειται;
Είναι συχνή πάθηση. Η ηλικιακή εκφύλιση της ώχρας ή ωχρά κηλίδα, όπως το λένε κάποιοι ασθενείς, είναι µια πάθηση µετά την ηλικία των 50. Αφορά το κεντρικό σηµείο του αµφιβληστροειδή, την ωχρά κηλίδα, η οποία ονοµάζεται έτσι, λόγω της εµφάνισης της όταν εξετάζουµε τον οφθαλµό, και η οποία είναι υπεύθυνη για την κεντρική όραση. Χάνεται η δυνατότητα οι ασθενείς αυτοί να δουν λεπτοµέρειες, να διαβάσουν. Πρέπει, όµως, να τονίσω, και πρέπει να το ξέρουν οι ασθενείς, ότι δεν προκαλεί πλήρη τύφλωση, διότι η περιφεριακή όραση παραµένει. Υπάρχουν δυο µορφές: η ξηρά και η υγρή. Στην ξηρά µορφή, που είναι και η πιο συνηθισµένη, σχεδόν στο 80% των ασθενών, η πάθηση έχει αργή εξέλιξη και χαρακτηρίζεται από κάποιες συσσωρεύσεις λιπιδίων των κυττάρων του αµφιβληστροειδή. Φανταστείτε το, δηλαδή, σαν τα «σκουπίδια» των κυττάρων. Ανάλογα µε την ποσότητα και το µέγεθος αυτών των συσσωρεύσεων κατηγοριοποιούµε και το στάδιο της εκφύλισης. Για την ξηρά µορφή δεν υπάρχει θεραπεία. Η άλλη µορφή της εκφύλισης, η υγρή, είναι πιο σπάνια, αλλά πιο σοβαρή. Εξελίσσεται πιο γρήγορα, η µείωση της όρασης επέρχεται πιο γρήγορα και χαρακτηρίζεται από την δηµιουργία νέων αγγείων τα οποία δυσλειτουργούν, µε αποτέλεσµα αίµα ή ορός αίµατος να διαρρέει κάτω ή και µέσα στον αµφιβληστροειδή, οδηγώντας σε καταστροφή των φωτοϋποδοχέων (κύτταρα-αισθητήρες του φωτός) και τελικά σε ουλοποίηση του αµφιβληστροειδή. Ευτυχώς για την υγρά µορφή υπάρχει θεραπεία.
Υπάρχουν προδιαθεσικοί παράγοντες για την ανάπτυξη της νόσου;
Υπάρχουν και σχετίζονται µε το lifestyle, όπως υψηλά επίπεδα χοληστερόλης, παχυσαρκία, υπέρταση, διατροφή υψηλή σε κορεσµένα λιπαρά και σαφώς το κάπνισµα. Η λευκή φυλή και το οικογενειακό ιστορικό είναι δυο άλλοι παράγοντες.
Πώς γίνεται η διάγνωση της νόσου;
Εξαρτάται ποιος θα το δει πρώτος. Οφθαλµολογικά, είναι πολύ συγκεκριµένα τα στοιχεία που ψάχνει ο οφθαλµίατρος και πλέον η τεχνολογία µας δίνει την δυνατότητα αναίµακτα να κάνουµε τοµογραφία στις στοιβάδες του αµφιβληστροειδή και να παρατηρούµε την νεοαγγείωση, εάν υπάρχει. Εάν πρώτος το ανιχνεύσει ο ασθενής, συνήθως είναι διαταραχή της όρασης, µείωση, ή παραµόρφωση της όρασης. Υπάρχει ένα πολύ απλό τεστ, ονοµάζεται «δίκτυο Amsler», που είναι ένας εύκολος και γρήγορος τρόπος για να κάνει κάποιος έλεγχο της κατάστασης του αµφιβληστροειδή. Εξετάζουµε κάθε µάτι ξεχωριστά, φορώντας τα πρεσβυωπικά γυαλιά µας (για κοντά) και εστιάζουµε στην τελεία στο κέντρο του πλέγµατος. Παραµόρφωση των γραµµών, κοµµάτια που λείπουν ή άλλα φαινόµενα, αλλά κοιτώντας πάντα εστιασµένοι στο κέντρο του δικτύου, είναι ενδεικτικά παθολογικής αλλοίωσης στον αµφιβληστροειδή. Σε ασθενείς µε διαγνωσµένη ΗΕΩ, συνιστούµε να αυτοεξεταζονται κάθε 3 εβδοµάδες. Όχι πιο συχνά, διότι µπορεί να συνηθίσουν την οποιοδήποτε αλλαγή, και να µην γίνει αντιληπτή, αλλά και όχι πιο αργά, διότι µπορεί να µην θυµούνται την προηγούµενη κατάσταση.
Ποια είναι η θεραπεία για την ΗΕΩ;
Για την υγρά µορφή, έχουµε στην διάθεση µας τρία φάρµακα. Για την ξηρά µορφή, θεραπεία, όπως σας είπα, δεν υπάρχει, αλλά µπορούµε να κάνουµε κάποιες αλλαγές στον τρόπο ζωής µας, οι οποίες βοηθούν. Πρώτη και κυριότερη, το τονίζω, εάν καπνίζουµε, είναι η διακοπή του καπνίσµατος. Κατόπιν συµπληρώµατα διατροφής ειδικά για την ΗΕΩ, τα οποία όµως δεν αντικαθιστούν την καλή διατροφή µε φρέσκα φρούτα και λαχανικά καθηµερινά και ψάρι τρεις φορές την εβδοµάδα. Καθηµερινό περπάτηµα, γυµναστική και έλεγχο της αρτηριακής πίεσης επίσης είναι σηµαντικοί παράγοντες. Τέλος, πάντα ένα ζευγάρι γυαλιά ηλίου µε σκούρους µαύρους φακούς.
∆ηµ. Βασιλείου 22, Νέο Ψυχικό, Τηλ.: 210 6719205, Κιν.: 6947727228
www.eyesee.today, FB: ∆ρ. Ιορδάνης Χατζηαγγελίδης MBA FEBO, Οφθαλµίατρος
