Ποια είναι “η τροφή των θεών”, το χρυσάφι της υγείας μας, το πολυτιμότερο μπαχαρικό του κόσμου; Βρίσκεται σε ελληνικό έδαφος, το άνθος του είναι μοβ και καλλιεργείται αποκλειστικά στην Κοζάνη. Ο λόγος για τι άλλο από τον Κρόκο Κοζάνης!
Από τον Γιώργο Λ. Παπαχατζή
Το δικό μας σαφράν όχι απλά έχει περίοπτη θέση στην ελληνική γαστρονομία αλλά είναι το ακριβότερο μπαχαρικό του πλανήτη! Πίσω από την ιστορία του κρύβεται η ελληνική μυθολογία αφού σύμφωνα με αυτή, ο θεός Ερμής καθώς προπονούνταν με τον δίσκο κατά λάθος χτύπησε θανάσιμα τον θνητό φίλο του Κρόκο ο οποίος έπεσε νεκρός σε ένα καταπράσινο λιβάδι! Γεμάτος τύψεις και στεναχώρια ο γιος του Δία έσπευσε να του χαρίσει την αθανασία με τη μορφή ενός πανέμορφου μοβ λουλουδιού που το στόλισε στην καρδιά του με 3 στήμονες με το αίμα του σε βαθυκόκκινο χρώμα!
Έκτοτε λοιπόν το θαυμαστό λουλούδι έγινε ένα με τον τόπο της Κοζάνης και η Κοζάνη μέχρι σήμερα είναι ο μοναδικός τόπος στην Ελλάδα που ταυτίζεται με την παραγωγή του ομώνυμου κρόκου, που είναι ο ακριβότερος στον πλανήτη! Όχι τυχαία αφού σύμφωνα με έρευνες είναι 45 φορές ισχυρότερο από τα σαφράν που καλλιεργούνται σε άλλες περιοχές του κόσμου! Συγκεκριμένα, η Κοζάνη είναι από τους λίγους τόπους παγκοσμίως όπου καλλιεργείται ο κρόκος με τους κατοίκους της να σχηματίζουν το Συνεταιρισμό Καλλιεργητών Κρόκου Κοζάνης μόλις το 1971 έχοντας από τότε τα αποκλειστικά δικαιώματα συλλογής, συσκευασίας και διάθεσης του Κρόκου Κοζάνης, που έχει καταχωρηθεί ως προστατευόμενη ονομασία προέλευσης (ΠΟΠ). Αυτό όμως που τον καθιστά το ακριβότερο μπαχαρικό του πλανήτη είναι η εξαιρετικά επίπονη και χρονοβόρα διαδικασία του αφού φανταστείτε ότι για κάθε 100 γραμμάρια του πολύτιμου αυτού συστατικού απαιτούνται 50.000 άνθη!
Όσο για την άκρως κοπιαστική διαδικασία που απαιτεί η παραγωγή του; Οι Κοζανίτες κάθε φθινόπωρο μαζεύονται στο χωριό Κρόκος της Κοζάνης της Μακεδονίας και για 20 ολόκληρες μέρες σκορπίζονται λίγο πριν τη δύση του ηλίου στο ολάνθιστο “μοβ” χαλί τους. Οι ίδιοι σκυμένοι με στοργή πάνω από αυτά τα συλλέγουν με δεξιοτεχνία ένα ένα τα λουλούδια με το αίμα του Κρόκου στις ποδιές τους και μετά το ηλιοβασίλεμα τα μεταφέρουν μέσα σε μεγάλα καλάθια στα σπίτια τους για να διαχωρίσουν τους στήμονες από τα στίγματα προτού μαραθούν. Στη συνέχεια αρχίζει η επίπονη διαδικασία του καθαρίσματος των στιγμάτων και η φυσική αποξήρανσή τους στον ήλιο για δυο μήνες. Μόλις τα στίγματα είναι έτοιμα θα συσκευαστούν και θα πάρουν το δρόμο για την πώλησή τους!
Ένας στήμονας αρκεί για να δώσει το χρυσαφένιο χρώμα και τη ντελικάτη νοστιμιά του σε παραδοσιακές ή μοντέρνες νοστιμιές αλμυρές αλλά και γλυκές!
Επίσης, έρευνες δείχνουν ότι μιλάμε και για έναν πιστό σύμμαχο υγείας αφού ο κρόκος είναι ένα απο τα καλύτερα αντιοξειδωτικά αφού είναι πλούσιος σε καροτενοειδή, μέταλλα και βιταμίνες όπως την βιταμίνη Α, φολικό οξύ, ριβοφλαβίνη, νιασίνη και βιταμίνη C.
