Μπορεί οι πλανόδιοι παγωτατζήδες να έχουν εκλείψει, το καροτσάκι τους, όµως, ζει νέες µέρες δόξας!
Από τη Μαρκέλλα Ρεπανέλη
“Πόσα µπάνια έκανες; Πόσα παγωτά έφαγες;”. Αυτές ήταν οι δύο βασικότερες καλοκαιρινές ερωτήσεις της παιδικής ηλικίας πολλών γενεών Ελλήνων. Κάποιες από αυτές τις γενιές µέτραγαν παγωτά που έτρωγαν από τον περιπλανώµενο παγωτατζή µιας και δεν υπήρχαν ακόµα ψυγεία.
Ο παγωτατζής ήταν ένα επάγγελµα µε µέρες δόξας στην προπολεµική και µεταπολεµική Ελλάδα που βεβαίως έπαψε να υπάρχει όταν βγήκαν τα ψυγεία των τυποποιηµένων παγωτών. Σήµερα υπάρχουν ακόµα ελάχιστες περιπτώσεις πλανόδιων παγωτατζήδων που η φωνή τους ακούγεται σαν όαση σε κάποιες αποµακρυσµένες παραλίες όπου πηγαίνουν όχι πια µε το τροχήλατο καρότσι τους αλλά πάνω σε δίτροχη µηχανή. Τυχερός όποιος τους συναντήσει, ειδικά όταν ο ήλιος καίει και µια λαχταριστή µπάλα βανίλιας σου δίνει τη δροσιά που χρειάζεσαι!
Παγωτατζήδες µιας άλλης εποχής!
Την παλιά εποχή που η τεχνολογία των ψυγείων δεν είχε φτάσει ακόµα στην Ελλάδα, οι πλανόδιοι παγωτατζήδες έφτιαχναν µόνοι τους το παγωτό τους, σε αυτοσχέδιες παγωτοµηχανές και έβγαιναν στη γύρα να πουλήσουν. Αναµίγνυαν το γάλα µε τη ζάχαρη, τη βανίλια ή το κακάο και το έβραζαν. Όταν πλέον είχε βράσει, το τοποθετούσαν σε µεταλλικό κάδο ο οποίος βρισκόταν µέσα σε ένα ξύλινο βαρέλι. Ανάµεσα στο βαρέλι και στον κάδο υπήρχε πάγος για να το παγώνει και να το κρατά κρύο. Συνέχιζαν να ανακατεύουν το µείγµα µέχρι να πήξει. Και τότε ήταν η ώρα να βγουν στις γειτονιές!
Με τρίκυκλα καρότσια, όµως, µοιράζονταν και τα πρώτα παγωτά ξυλάκια που κυκλοφόρησαν στην αγορά από τους ιδρυτές της θρυλικής ΕΒΓΑ (Εθνική Βιοµηχανία Γάλακτος). Η γαλακτοβιοµηχανία ιδρύθηκε το 1934 από τους αδερφούς Σουραπά που ζούσαν στις Ηνωµένες Πολιτείες Αµερικής, µε καταγωγή από τα Βέρβενα Αρκαδίας, οι οποίοι κυκλοφόρησαν στην Ελλάδα το πρώτο παγωτό ξυλάκι, που έκανε θραύση στην αγορά και είχε γεύση βανίλια. Εκείνα τα χρόνια, όµως, όπως είπαµε, δεν υπήρχαν ψυγεία και προκειµένου τα παγωτά να φτιάχνονται και να πετιούνται η ΕΒΓΑ δηµιούργησε τους «εβγατζήδες», δηλαδή τους πλανόδιους πωλητές της που διέθεταν καρότσι µε πάγο, φορούσαν λευκή ποδιά και σκούφο και σάρωναν τις γειτονιές πουλώντας παγωτό ξυλάκι! Εκτός από την ΕΒΓΑ, αργότερα και άλλες βιοµηχανίες εξειδικεύτηκαν στο τυποποιηµένο παγωτό όπως η περίφηµη ΑΣΤΥ αλλά και οι ΚΡΟΝΟΣ, ΟΛΥΜΠΟΣ, ΤΑΫΓΕΤΟΣ, ΚΡΙ ΚΡΙ, που πουλούσαν στους δρόµους παγωτά κρέµα και κασάτα.
Οι παγωτατζήδες «πέθαναν», το καροτσάκι τους όχι!
Η μόδα τα τελευταία χρόνια επέτρεψε στην παράδοση του παγωτατζή να αναβιώσει σε μια πιο lifestyle μορφή. Έτσι παρουσιάζει μεγάλη ζήτηση το καροτσάκι παγωτού σαν κέρασμα σε events και δεξιώσεις, όπως γάμους, βαπτίσεις κ.ά. Το παγωτό είναι μια ελκυστική επιλογή, αφού ελάχιστοι είναι αυτοί που δεν δελεάζονται από ένα τέτοιο κέρασμα. Επιπλέον, είναι μια οικονομική επιλογή ειδικά σε μία βάπτιση. Αντί άλλων γλυκών ή μιας δεξίωσης, πολλοί γονείς επιλέγουν στον περίβολο της εκκλησίας όπου γίνεται το μυστήριο να προσφέρουν παγωτό στους καλεσμένους. Ποιος θα αντισταθεί σε τέτοιον “παγωμένο” πειρασμό;
