Απλές εξετάσεις που συνήθως δεν κοστίζουν πολλά και δεν είναι επώδυνες θα µπορούσαν να µας σώσουν ώστε να προλαβαίνουµε έγκαιρα παθήσεις και νοσήµατα που µπορούν να αποβούν σοβαρά για τη ζωή µας!
Από τη Μαρκέλλα Ρεπανέλη
Οι προληπτικές εξετάσεις είναι συνήθως απλές και συγκεκριµένες για άντρες και γυναίκες, ανάλογα και µε την ηλικία τους. Αυτό που έχει σηµασία να τονίσουµε είναι ότι κάθε άνθρωπος έχει ένα συγκεκριµένο ιστορικό και προφίλ υγείας, µε βάση το οποίο ο γιατρός του θα συστήσει να γίνονται προληπτικές εξετάσεις σε συγκεκριµένα χρονικά διαστήµατα.
Συνήθως είναι καλό από την ηλικία των 20 να έχουµε ήδη κάνει τις λεγόµενες «εξετάσεις αναφορά», δηλαδή τις πρώτες εξετάσεις (µετά την παιδική ηλικία) που δείχνουν βασικούς δείκτες της υγείας µας και κατόπιν, από τα τριάντα και µετά, καθ’ υπόδειξη του γιατρού µας, να επαναλαµβάνουµε ορισµένες, ώστε να υπάρχει µέτρο σύγκρισης.
Παρακάτω, συγκεντρώσαµε ανά ηλικιακό γκρουπ τις εξετάσεις που συνήθως οι περισσότεροι γιατροί προτείνουν. Όµως, όπως κάθε άνθρωπος είναι µοναδικός έτσι και οι εξετάσεις που χρειάζεται πρέπει να προσαρµόζονται στις ανάγκες του και στο ιατρικό του προφίλ, πράγµα για το οποίο αρµόδιος είναι πάντα ο προσωπικός µας γιατρός!
Ηλικίες 20+
Μπαίνοντας στην ενήλικη ζωή, οι εξετάσεις είναι το τελευταίο που απασχολεί έναν νέο άνθρωπο. Όµως είναι πολύ σηµαντικό σε αυτή την ηλικία να γίνονται κάποιες βασικές εξετάσεις που θα δώσουν εικόνα για την κατάσταση της υγείας µας.
- Οφθαλµιατρική εξέταση: Εφόσον δεν έχουµε κάποιο διαγνωσµένο πρόβληµα (µυωπία, αστιγµατισµός κ.ο.κ.) είναι καλό στα 20 να κάνουµε µια επίσκεψη στον οφθαλµίατρο για να µετρήσει την όρασή µας. Αν δεν υπάρχει πρόβληµα επαναλαµβάνουµε την εξέταση στα 30.
- Ακοολογική εξέταση: Μία επίσκεψη στον ΩΡΛ για έναν ακοολογικό έλεγχο είναι καλό να γίνεται µεταξύ 20-30. Εφόσον δεν υπάρχει πρόβληµα η εξέταση µπορεί να επαναληφθεί µετά τα 40.
- ∆ερµατολογική εξέταση σπίλων: Είναι πολύ σηµαντικό από την ηλικία των 20 να εξετάζουµε κάθε µήνα το δέρµα µας σε όλο το σώµα ώστε να εντοπίζουµε ύποπτες ελιές, αλλαγές στο χρώµα και το σχήµα των σπίλων, ειδικά εάν ανήκουµε στις ευπαθείς οµάδες µε ανοιχτόχρωµο ή κοκκινωπό δέρµα, και να επισκεπτόµαστε µία φορά το χρόνο το δερµατολόγο για µια πιο επισταµένη εξέταση του δέρµατός µας.
- Καρδιολογική εξέταση: Ένα απλό καρδιογράφηµα και η µέτρηση της αρτηριακής πίεσης είναι πολύ σηµαντικά να γίνονται στην ηλικία των 20 ώστε να έχουµε µια αναφορά για αργότερα. Η µέτρηση της πίεσης µπορεί να επαναλαµβάνεται ανά δύο έτη εφόσον δεν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό ή δεν συντρέχει άλλος λόγος.
- Εξέταση χοληστερίνης: Μετρήστε τα επίπεδα της χοληστερίνης και τη λιποπρωτεΐνης στο αίµα και εφόσον δεν υπάρχει ιστορικό ή άλλος λόγος η εξέταση µπορεί να επαναληφθεί σε 5 χρόνια.
- Οδοντιατρική εξέταση: Οι οδοντίατροι τονίζουν ότι πρέπει να τους επισκεπτόµαστε 2 φορές το χρόνο. Το σίγουρο είναι ότι τουλάχιστον µία φορά το χρόνο πρέπει να πηγαίνουµε στον οδοντίατρο για έλεγχο και καθαρισµό.
- ΠΑΠ Τεστ: Εφόσον στα 20 οι κοπέλες είναι σεξουαλικά ενεργές καλό είναι να κάνουν τουλάχιστον ένα ΠΑΠ ανά δύο χρόνια (εφόσον έχουν σταθερό σύντροφο) ή σε ετήσια βάση (εφόσον έχουν πολλούς συντρόφους).
- Εµβόλια: Ο γιατρός σας θα πρέπει να ελέγξει εάν έχετε ολοκληρώσει το πρόγραµµα των εµβολιασµών που ξεκίνησαν στην παιδική ηλικία ή πρέπει να κάνετε κάποιες επιπλέον δόσεις.
Ηλικίες 30+
- ΠΑΠ Τεστ: Ένα ΠΑΠ το χρόνο και ένας υπέρηχος είναι ιδανικά για να ελέγχετε την υγεία του αναπαραγωγικού σας συστήµατος.
- Αιµατολογικές εξετάσεις: Επαναλάβετε τις εξετάσεις για χοληστερίνη και λιποπρωτεΐνη και επιπλέον καλό θα ήταν να κάνετε µια γενική αίµατος-ούρων, µια εξέταση σακχάρου, εξετάσεις για το θυρεοειδή και… άλλους βιοχηµικούς δείκτες που θα σας προτείνει ο γιατρός σας.
- Καρδιολογική εξέταση: Ένα καρδιογράφηµα και η µέτρηση της αρτηριακής σας πίεσης επιβάλλονται σε ετήσια βάση ή πιο αραιά ανάλογα µε τα ευρήµατα και τη σύσταση του καρδιολόγου σας.
- Μαστογραφία: Οι περισσότεροι γιατροί θα σας συστήσουν να κάνετε την πρώτη σας µαστογραφία στα 40, εκτός βεβαίως εάν έχετε ιστορικό στην οικογένεια. Κάποιοι όµως προτείνουν να κάνετε την πρώτη µαστογραφία αναφοράς και έναν υπέρηχο µαστών µετά τα τριανταπέντε, ώστε στα 40 να υπάρχει ένα µέτρο σύγκρισης. Επιπλέον καλό είναι να µην παραλείπετε σε µηνιαία βάση την αυτοεξέταση των µαστών µε ψηλάφηση ή να ζητάτε από το γυναικολόγο σας να κάνει ψηλάφηση µαζί µε το ΠΑΠ Τεστ.
- Εξέταση προστάτη: Οι άντρες συνήθως εξετάζουν τον προστάτη µετά τα 50. Όπως όµως συµβαίνει και µε τη µαστογραφία στις γυναίκες, πέρα από την αυτοεξέταση που πρέπει να κάνουν στα γεννητικά τους όργανα σε τακτικά χρονικά διαστήµατα, οι άνδρες καλό είναι λίγο πριν τα 40 να κάνουν µία εξέταση αναφοράς του προστάτη.
- Οδοντιατρική εξέταση: Το ραντεβού µε τον οδοντίατρο πρέπει να ορίζεται σε ετήσια βάση.
- Οφθαλµιατρική-Ακοολογική εξέταση: Μεταξύ 30 και 40 καλό είναι να έχουµε επισκεφτεί και τον οφθαλµίατρο και τον ΩΡΛ για έναν τυπικό έλεγχο, εφόσον δεν έχουµε κάποιο σύµπτωµα ή προβληµα.
- ∆ερµατολογική εξέταση για σπίλους: Ισχύει ό,τι και στα 20, δηλαδή µηνιαία αυτοεξέταση και ετήσια επίσκεψη στο δερµατολόγο, εκτός εάν παρατηρήσουµε κάποια ύποπτη αλλαγή ή αλλοίωση στο δέρµα µας.
Ηλικίες 40+
- Μαστογραφία: Οι γιατροί συστήνουν να επαναλαβάνεται η µαστογραφία κάθε δύο χρόνια και να γίνεται ψηλάφηση µαστού από το γυναικολόγο παράλληλα µε τη µηνιαία αυτοεξέταση. Εάν δεν υπάρχει ιστορικό καρκίνου του µαστού ενδεχοµένως ο γιατρός να συστήσει πιο αραιές µαστογραφίες.
- Αιµατολογικές και ουρολογικές εξετάσεις: 1 φορά ετησίως ή ανά 2 χρόνια.
- Καρδιολογικός έλεγχος: 1 φορά ετησίως ή ανά δύο χρόνια.
- ΠΑΠ Τεστ-Κολπικός υπέρηχος: Σε ετήσια βάση.
- Οδοντιατρική εξέταση: 1 µε 2 φορές ετησίως
- ∆ερµατολογική εξέταση: 1 φορά ετησίως και µηνιαία αυτοεξέταση.
- Οφθαλµιατρική-ΩΡΛ εξέταση: Μία φορά ανά πέντε χρόνια (εφόσον δεν υπάρχει κάποιο πρόβληµα).
Ηλικίες 50+
- Κολονοσκόπηση και εξέταση κοπράνων: Μετά τα 50, ειδικά οι άνδρες καλό είναι να κάνουν µία εξέταση κοπράνων σε ετήσια βάση για να προστατευτούν από τον καρκίνο του παχέως εντέρου που προτιµά αυτές τις ηλικίες. Η κολονοσκόπηση είναι µια ιδιαίτερη εξέταση που πρέπει να γίνεται µια φορά στα 5 χρόνια (εκτός εάν συντρέχει άλλος λόγος να γίνει πιο τακτικά).
- Έλεγχος διαβήτη: Άντρες και γυναίκες µετά τα 50 πρέπει να εξετάζονται σε ετήσια βάση για διαβήτη µε εξετάσεις αίµατος που µετρούν δείκτες όπως το σάκχαρο.
- Έλεγχος χοληστερίνης: Άντρες και γυναίκες πρέπει να εξετάζουν σε ετήσια βάση τις τιµές της χοληστερίνης και των τριγλυκεριδίων.
- Εξέταση προστάτη: Μετά τα 50 οι άντρες πρέπει κάθε ένα µε δύο χρόνια να κάνουν µια εξέταση προστάτη και µία αιµατολογική εξέταση PSA (που ελέγχει τα αντιγόνα του προστάτη στο αίµα).
- Εξέταση οστικής πυκνότητας: Καθώς οι περισσότερες γυναίκες µετά τα 50 µπαίνουν στην εµµηνόπαυση συνιστάται να κάνουν µία εξέταση αναφοράς για την οστική τους µάζα ώστε να µπορεί ο γιατρός τους να παρακολουθεί την εξέλιξη της οστικής τους πυκνότητας και την εµφάνιση οστεοπόρωσης.
- Εµβόλια: Συνιστάται να εµβολιάζεστε σε ετήσια βάση µε το αντιγριπικό εµβόλιο.
- Καρδιολογική εξέταση: Σε ετήσια βάση µαζί µε έλεγχο της πίεσης
- Οφθαλµολογική εξέταση: Καλό είναι να γίνεται σε ετήσια βάση ειδικά εάν υπάρχει υποψία ή απαρχή καταρράκτη ή γλαυκώµατος, αλλά και για τη διόρθωση της πρεσβυωπίας.
- Οδοντιατρική εξέταση: Κάθε χρόνο.
- ΠΑΠ Τεστ: Κάθε χρόνο ή κάθε δύο χρόνια.
- Μαστογραφία: Κάθε χρόνο ή κάθε δύο χρόνια µε ετήσια ψηλάφηση και µηνιαία αυτοεξέταση.
- Ακτινογραφία θώρακος: Εάν είστε καπνιστής καλό είναι να κάνετε µια ακτινογραφία θώρακος σε ετήσια βάση ή πιο αραιά ανάλογα µε τη σύσταση του γιατρού σας.
