Η βιταµίνη D ή όπως είναι γνωστή «η βιταµίνη του ήλιου», αποτελεί µία από τις πιο σηµαντικές βιταµίνες του οργανισµού. Ποια είναι όµως, τα οφέλη της, από ποιες τροφές µπορούµε να την αποκτήσουµε και ποιος είναι ο ρόλος της στο µεταβολισµό µας;
Η βιταµίνη D3 ή χοληκαλσιφερόλη παράγεται από την 7-δεϋδροχοληστερόλη που είναι φυσιολογικό συστατικό του δέρµατός µας υπό την επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας. Ακολούθως, η βιταµίνη D3 µε την επίδραση της παραθορµόνης µετατρέπεται στη δραστικότερη µορφή αυτής, που είναι η διυδροχοληκαλσιφερόλη ή καλσιτριόλη 1,25(οh)2D3, την oποία και µετράµε στο αίµα.
Το σώµα µας παράγει βιταµίνη d όταν εκτίθεται στο ηλιακό φως και µόνο. Για την ακρίβεια, η υπεριώδης ακτινοβολία διασπά τη χοληστερόλη που βρίσκεται στο δέρµα µας και έτσι συντίθεται η βιταµίνη D. Ουσιαστικά, είναι µικρός ο αριθµός των τροφών που περιέχουν αυτή τη λιποδιαλυτή βιταµίνη και γι’ αυτό το λόγο µόλις το 10% της βιταµίνης D προέρχεται από τη διατροφή µας.
Οι τροφές που είναι πλουσιότερες σε περιεκτικότητα είναι ο σολοµός, ο τόνος κονσέρβα σε λάδι, οι σαρδέλες, οι κρόκοι αυγών, τα κίτρινα τυριά, το βοδινό συκώτι, τα µανιτάρια που έχουν καλλιεργηθεί στο φως, το γάλα, ο χυµός πορτοκαλιού και τα δηµητριακά. Πολλοί άνθρωποι καταφεύγουν στα συµπληρώµατα διατροφής για να φτάσουν την απαραίτητη για τον οργανισµό ηµερήσια ποσότητα της βιταµίνης D, η oποία είναι οι 400 µονάδες.
Η βιολογική δράση της βιταµίνης D αφορά κυρίως στη ρύθµιση του ασβεστίου στον οργανισµό µας, η όποια επιτελείται µε την αύξηση της απορρόφησης του ασβεστίου από το λεπτό έντερο, την αύξηση της µετακίνησης του ασβεστίου από τα οστά στο πλάσµα, καθώς και την ελάττωση της απέκκρισης του ασβεστίου από τους νεφρούς µας. Η δράση της βιταµίνης D στο µεταβολισµό του οργανισµού µας είναι πολυπαραγοντική, αφού επιδρά στη λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήµατος, του ανοσοποιητικού συστήµατος και του δέρµατός µας. Η έλλειψή της µπορεί ν’ αποτελέσει αίτιο πρόκλησης οστεοπόρωσης, ακόµη και κατάθλιψης. Έρευνες καταδεικνύουν ότι έχει προστατευτική δράση έναντι του καρκίνου του παχέως εντέρου.
Το µεσογειακό παράδοξο
Αν και η χώρα µας καθώς και οι υπόλοιπες µεσογειακές χώρες, χαίρουν πολλές ήµερες ηλιοφάνειας κατά τη διάρκεια του έτους, στους µεσογειακούς λαούς παρατηρείται έλλειψη της βιταµίνης D συχνότερα σε σχέση µε τους άλλους λαούς της Ευρώπης και ιδιαίτερα τους σκανδιναβικούς. Αυτό το παράδοξο οφείλεται στη µειωµένη έκθεση στον ήλιο και την υπερβολική χρήση αντηλιακών ως µέσο πρόληψης του καρκίνου του δέρµατος, στη µη κατανάλωση λιπαρών τροφών και κυρίως λιπαρών ψαριών και στο σκουρότερο δέρµα, η µελανίνη του όποιου δυσχεραίνει τη σύνθεση της βιταµίνης D.
Αρκεί µια αιµοληψία για να µετρηθούν τα επίπεδα της βιταµίνης D στο αίµα µας, για ν’ αποκλειστεί η πιθανή ανεπάρκεια ή ακόµη και η πλήρης έλλειψη αυτής. Η µέτρηση καλό είναι να γίνει τις πρώτες πρωινές ώρες µετά από 12ωρη νηστεία. Ιδιαίτερη σηµασία έχει η µέτρηση των επίπεδων της βιταµίνης στα παιδιά, αφού είναι µείζονος σηµασίας για τον οστικό µεταβολισµό, αρά και την ανάπτυξη του σκελετού του παιδιού, αλλά και σε ηλικιωµένα άτοµα λόγω του αυξηµένου κίνδυνου ανάπτυξης οστεοπόρωσης. Καλό θα ήταν να προβούν σε µέτρηση αυτής και τα άτοµα που θέλουν να ακολουθούσουν ένα ισορροπηµένο πρόγραµµα διατροφής για τη διατήρηση ή µείωση του σωµατικού τους βάρους.
*Χριστίνα Μ. Πεπόνη, MD, Ιατρός Μικροβιολόγος-Βιοπαθολόγος, τ. Επιµελήτρια Γ.Ν.Α Ευαγγελισµός
Καθηµερινά 07:30-13:00 & 18:00-19:30 (εκτός Τετάρτης απόγευµα), Σάββατο: µε ραντεβού. Λυσικράτους 26, Άλιµος, T/F. 210 9841119, 6936973178, E: christinapeponi@gmail.com, FB: Μικροβιολογικό Εργαστήριο Χριστίνα Πεπόνη Άλιµος, Αθήνα
Διαβάστε επίσης:
