Κατερίνα Χαρβάτη: Μια διακεκριμένη Ελληνίδα παλαιοανθρωπολόγος!

Τι ακριβώς είναι η παλαιοανθρωπολογία και σε τι μας είναι χρήσιμη; Η καθηγήτρια Παλαιοανθρωπολογίας στο Senckenberg Center for Human Evolution
and Paleoenvironment Eberhard Karls στο πανεπιστήμιο του Tübingen, Κατερίνα Χαρβάτη μας βάζει σε έναν ενδιαφέροντα τομέα της επιστήμης!

 

Για τους περισσότερους η επιστήμη της Παλαιοανθρωπολογίας φαντάζει πολύ ενδιαφέρουσα. Πώς πήρατε την απόφαση ν’ ασχοληθείτε με αυτόν τον τομέα; Τι ήταν αυτό που σας έκανε να ακολουθήσετε έναν επιστημονικό τομέα που δεν είναι ιδιαίτερα «δημοφιλής» στην Ελλάδα;
Δε νομίζω ότι η Παλαιοανθρωπολογία δεν είναι «δημοφιλής» στην Ελλάδα. Αντιθέτως, υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για την έρευνα και τα ευρήματά μας. Αν και πάντα με ενδιέφεραν η βιολογία και η αρχαιολογία, που είναι συναφείς επιστήμες,  γνώρισα την παλαιοανθρωπολογία μόνο όταν ξεκίνησα τις σπουδές μου στην Αμερική. Η εξέλιξη του ανθρώπου, η έρευνα πεδίου και το «κυνήγι απολιθωμάτων» με συνάρπασαν αμέσως. Σήμερα δε θα μπορούσα να φανταστώ τον εαυτό μου να ασχολείται με κάτι άλλο.

Μπορείτε να μας εξηγήσετε με απλά λόγια ποιο ακριβώς είναι το αντικείμενο της δουλειάς σας και πώς η έρευνα σας αλλά και η ίδια η επιστήμη της Παλαιοανθρωπολογίας μπορεί να συμβάλει στην εξέλιξη και τη βελτίωση της σύγχρονης κοινωνίας;
Η Παλαιοανθρωπολογία είναι η μελέτη των ανθρώπινων απολιθωμάτων με στόχο την κατανόηση της εξέλιξης του ανθρώπου, των προσαρμογών και της συμπεριφοράς των μακρινών μας προγόνων. Η δική μου έρευνα εστιάζει στην εξέλιξη και παλαιοβιολογία των Νεάντερταλ και των πρώιμων σύγχρονων ανθρώπων. Κάποια από τα καίρια ερωτήματα είναι για παράδειγμα τα εξής: κάτω από ποιες συνθήκες εμφανίστηκαν οι πρώιμοι σύγχρονοι άνθρωποι και τι ώθησε στην εξάπλωσή τους από την Αφρική σε όλον τον πλανήτη; Πότε και με πόσα κύματα μετανάστευσης εξαπλώθηκαν οι πληθυσμοί του σύγχρονου ανθρώπου στην Ευρώπη, Ασία, Αυστραλία και Αμερική; Τι οδήγησε στην εξαφάνιση των Νεάντερταλ; Στην ουσία απαντά στα βασικά ερωτήματα του ανθρώπου (από πού ήρθαμε, πώς φτάσαμε εδώ;) από επιστημονική σκοπιά. Μας δίνει προοπτική για την ύπαρξή μας και μας βοηθά να καθορίσουμε την πορεία μας στο μέλλον.

Το 2010 τιμηθήκατε με τον τίτλο «Fellow» από την Αμερικανική Ένωση για την Πρόοδο της Επιστήμης (American Association of the Advancement of Science). Θα μπορούσατε να πείτε ότι αυτή ήταν η πιο σημαντική στιγμή στην καριέρα σας;
Στην πορεία μου είχα την ευτυχία να δεχθώ διακρίσεις όπως τον τίτλο Fellow του AAAS, του βραβείου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας ERC Starting Grant (2012) και μόλις πέρυσι του βραβείου έρευνας του κρατιδίου της Βάδης-Βυρττεμβέργης (Landesforschungspreis Baden-Württemberg). Η αναγνώριση του έργου μου με συγκινεί, με  χαροποιεί ιδιαίτερα και με ωθεί ακόμα περισσότερο στην έρευνα.

lifemagazinegr_katerina_harvati

Πόσο δύσκολο είναι για μία γυναίκα να διαπρέψει στους κόσμο των Επιστημών; Θεωρείτε ότι υπάρχουν ακόμα προκαταλήψεις ή έχουν ξεπεραστεί αυτές οι απόψεις;
Πιστεύω ότι εξακολουθεί να είναι πιο δύσκολο για μια γυναίκα να κάνει καριέρα, όχι μόνο στο χώρο των Επιστημών, αλλά και γενικότερα και αυτό όχι μόνο λόγω προκαταλήψεων που σίγουρα υπάρχουν ακόμα, αλλά και λόγω της δυσκολίας συμβιβασμού μιας απαιτητικής επαγγελματικής πορείας με τις ανάγκες της οικογενειακής ζωής, που εξακολουθούν να βαρύνουν κυρίως τις μητέρες. Πιστεύω όμως, πως οι κοινωνίες αλλάζουν και πως οι σημερινοί νέοι και νέες είναι προετοιμασμένοι να μοιράζονται εξίσου τις οικογενειακές ευθύνες.

Χρειάστηκε και χρειάζεται ακόμα να θυσιάζετε πράγματα και στιγμές από την προσωπική σας ζωή για την καριέρα σας ή πιστεύετε ότι αν θέλει κάποιος μπορεί να τα συνδυάσει αρμονικά;
Για μένα η δουλειά μου είναι κάτι πολύ διαφορετικό από μια καριέρα. Είναι το πάθος μου. Για αυτό το λόγο κάποια πράγματα που ίσως για άλλους φαντάζουν δύσκολα ή σαν θυσίες είναι για μένα αυτονόητα. Παρ’ όλα αυτά, ο συνδυασμός της οικογένειας με την επιστήμη δεν είναι εύκολος και η πορεία μου δεν θα ήταν εφικτή χωρίς τη συνεχή υποστήριξη του συζύγου μου.

Τι είναι αυτό που σας λείπει περισσότερο από την Ελλάδα όταν δεν είστε εδώ;
Μου λείπουν η οικογένειά μου και οι φίλοι μου.

Ζείτε και εργάζεστε στην Γερμανία, μία χώρα που τους τελευταίους μήνες λόγω των πολιτικών και οικονομικών εξελίξεων έχουμε βρεθεί στο στόχαστρό της. Έχει αλλάξει η στάση Γερμανών συναδέλφων ή φίλων απέναντί σας; Υπήρξε κάποια στιγμή που νιώσατε «δακτυλοδεικτούμενη» επειδή είστε Ελληνίδα;
Όχι, δεν θα το έλεγα. Υπάρχει πολύ περισσότερη καλή διάθεση προς τους Έλληνες απ’ ότι ίσως πιστεύουμε.

Ποια είναι η αγαπημένη παιδική ανάμνηση από την Ελλάδα;
Τα ατελείωτα καλοκαίρια με την οικογένειά μου στην Ήπειρο, την ιδιαίτερή μου πατρίδα.

 

Διαβάστε επίσης:

Μανώλης Δερμιτζάκης: Ένας Κρητικός με κύρος!

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here