Γνωστή για τους ελεύθερους αυτοσχεδιασµούς της, η µοναδική σοπράνο έρχεται στις 17 Μαρτίου στο Μέγαρο Μουσικής µε ένα ιδιαίτερο έργο!
Συνέντευξη στη Μαρκέλλα Ρεπανέλη
Θα ερµηνεύσετε ένα έργο µε ιδιαίτερους συµβολισµούς και περιεχόµενο, σε µια εποχή που πληθαίνουν οι φασιστικές φωνές. Πώς αισθάνεστε για αυτό;
Ναι, η “Butterfly in Blood” είναι ένα έργο-όπερα δωµατίου, που βασίζεται στο βιβλίο “Playing for Time”, µαρτυρίες της Γαλλοεβραίας σοπράνο, πιανίστριας Fania Fenelon, την οποία οι Ναζιστές συνέλαβαν σαν µέλος της Γαλλικής Αντίστασης και έβαλαν στην 40µελή γυναικεία ορχήστρα του Άουσβιτς. Η ορχήστρα αυτή ήταν υποχρεωµένη να ψυχαγωγεί τους αξιωµατικούς των Ες Ες. Ακόµη συνέβαινε το εξής τροµακτικό, που δεν το χωρά ο ανθρώπινος νους, να παίζουν στη διάρκεια της µεταφοράς των κρατουµένων για τη δολοφονία τους στο θάλαµο αερίων! Το βιβλίο αυτό µιλά για το Ολοκάυτωµα και τη ναζιστική θηριωδία όπου ο φασισµός, ο εθνικισµός και ο ρατσισµός ήταν στο απώγειό τους. Με ενδιαφέρει πολύ η µουσική και τα τραγούδια που γράφτηκαν την περίοδο εκείνη στα γκέτο και στα στρατόπεδα συγκέντρωσης διότι πέρα από το ότι είναι ιστορικά ντοκουµέντα, είναι-πιστεύω- και πηγή απ’ όπου ως ένα βαθµό ίσως αντλούσαν και δύναµη οι πολιτικοί κρατούµενοι στα ναζιστικά στρατόπεδα. Τα τραγούδια αυτά ενσωµατώνονται στην όπερα της “Butterfly in Blood”. Το βιβλίο της Fenelon είναι πολύτιµο, µε ντοκουµέντα και καταγραφή των συνθηκών του στρατοπέδου του Άουσβιτς. Πώς θα µπορούσα αλλιώς να αισθανθώ πέρα από το να θλίβοµαι και να οργίζοµαι για την κτηνωδία του φασισµού και των εκπρόσωπων της; Πιστεύω όµως και επιβάλλεται να αντισταθούµε και να χτυπήσουµε το φασισµό µε κάθε µέσο.
Όπως συνηθίζουµε να λέµε «η µουσική εξηµερώνει τα ήθη». Και όµως όπως είδαµε στην ιστορία οι Ναζί χρησιµοποίησαν τη µουσική ως µέσο… βασανιστηρίων.
Η µουσική δε φέρει καµία ευθύνη! Και φέρνω παράδειγµα τη µουσική του Johann Strauss, τον «Μπλε ∆ούναβη» και τη χρήση της µουσικής του από τους Ναζιστές ώστε να χορεύουν οι πολιτικοί κρατούµενοι εξουθενωµένοι, µέχρι λιποθυµίας για τη ψυχαγωγία των Ες Ες. Είναι τροµακτικό και όµως συνέβαινε! Από µόνη της η µουσική του Strauss εξακολουθει να είναι µια µουσική συγκινητική, όµως οι Ναζιστές την χρησιµοποίησαν σαν µέσο για να βγάλουν την αγριότητά τους απέναντι στους κρατούµενους. Μια µουσική που χορεύεται σαν βαλς ερωτευµένων εδώ έγινε µέσο εξαναγκασµού από τους Ναζιστές, έγινε ένα βαλς βασανισµού µε σκοπό την εξουθένωση των πολιτικών κρατούµενων για τον εξευτελισµό της ανθρώπινης τους αξιοπρέπειας.
Η µουσική µπορεί να περάσει πολιτικά και κοινωνικά µηνύµατα ή είναι µια καθαρή αισθητηριακή απόλαυση;
Η µουσική και βέβαια περνά πολλές φορές πολιτικές θέσεις και απόψεις κι όταν ακόµα ψυχαγωγεί απλά.
∆ιαβάζω παντού ότι ο αυτοσχεδιασµός είναι το βασικό σας εργαλείο στις ερµηνείες σας. Συνήθως έχουµε την εικόνα ότι η κλασική µουσική είναι… στείρα. Ο ιδιαίτερος τρόπος σας µπορεί να φέρει ένα ευρύτερο κοινό πιο κοντά στην κλασική µουσική;
∆εν καταλαβαίνω τι εννοείτε µε τον ορισµό στείρα. Θα έλεγα το αντίθετο! Η κλασική µουσική είναι ανεξάντλητη, δεν στερεύει, σε ταξιδεύει µαγικά και σε ηρεµεί. ∆εν προσπαθώ να φέρω το κοινό πιο κοντά στη κλασική µουσική, που πια πιστεύω ολοένα και πληθαίνουν οι ακροατές της. ∆εν έχουν ανάγκη τη δική µου παρέµβαση σαν µουσικός για να έρθουν πιο κοντά. Ο ελεύθερος αυτοσχεδιασµός που επιλέγω πιστεύω είναι και γέννηµα των κλασικών µου σπουδών. Η κλασική µουσική, ο Chopin, ο Verdi, ο Purcell ακούγονται πάντα στις συναυλίες µου. Στην “Butterfly in Blood” που θα παρουσιάσω στις 17 Μαρτίου στο Μέγαρο Μουσικής θα τραγουδήσω Purcell και θα αυτοσχεδιάσω σε άριες από την “Madame Butterfly” του Giacomo Puccini. Επίσης το «Κουαρτέτο για έγχορδα Νο 8» του Shostaκovich αλλά κι ο «Μπλε ∆ούναβης» του Strauss θα είναι κυρίαρχα και ενσωµατώνονται στην “Butterfly in Blood”. Ο ελεύθερος αυτοσχεδιασµός- ο γενναιόδωρος, όπως τον ονοµάζω εγώ και ακολουθώ- είναι απελευθερωτικός, απεγκλωβιζει από στεγανά τη µουσική και φωνητική έκφραση. Πολλά έργα µου παίζονται ήδη χωρίς παρτιτούρα και στη συγκεκριµένη συναυλία. Μπορεί να φέρει ένα ευρύτερο κοινό, ναι! Ένα πλατύτερο κοινό, αυτό που ενδιαφέρεται για την κλασική µουσική, αλλά και για την πρωτοποριακή µουσική και τη σύγχρονη µουσική έκφραση.
Ποια είναι τα µελλοντικά, καλλιτεχνικά σας σχέδια;
Είναι πολλά! Αν και οι συνθήκες είναι αυτές που γνωρίζουµε όλοι. Μουσική που είναι «διαφορετική» και εκτός εµπορικών προδιαγραφών συναντά εµπόδια. Αλλά ας µην αναφέροµαι στα γνωστά και ήδη ειπωµένα! Ετοιµάζω µια νέα όπερα για µία φωνή, χωρίς συνοδεία οργάνων παρά µόνο ήχων της φύσης και των ζώων, όπου χαρακτηριστικό θα είναι η µουσική του τυχαίου. Ακόµη, µια δεύτερη προσέγγιση-µετά το “I have a dream” που παρουσίασα στο Ίδρυµα Θεοχαράκη το Μάιο 2017-στα blues και τα τραγούδια των Αφρικανών που τραγουδήθηκαν στις βαµβακοφυτείες του Νότου, και τραγούδια φυλακής σε µια µινιµαλιστική προσέγγιση χωρίς µικροφωνική εγκατάσταση, µε Αφρικανούς καλλιτέχνες. Και µια τρίτη µεγάλη µου επιθυµία είναι να πραγµατοποιηθεί η συναυλία µε τραγούδια της αγαπηµένης µου, θρυλικής Janis Joplin µε το συγκρότηµα της ροκ, τους “Big Brother”.
