Τα… “enfants terribles” της ελληνικής µόδας µιλάνε-για τι άλλο;- για µόδα, ρούχα, έµπνευση, στυλ, εντός κι εκτός Μυκόνου!
Συνέντευξη στη Μαρκέλλα Ρεπανέλη
Είστε ένα δηµιουργικό δίδυµο που «γράφει» νέες σελίδες στην ιστορία της ελληνικής µόδας. Σας τροµάζει αυτή η ευθύνη;
∆ε θα λέγαµε πως αισθανόµαστε αυτήν την ευθύνη. Αυτό που κάνουµε είναι η δουλειά µας και απλά προσπαθούµε να την κάνουµε όσο καλύτερα µπορούµε. Και όπως κάθε άνθρωπος που πασχίζει για κάτι, που το κάνει µε πάθος, µε κόπο και επαγγελµατική ευσυνειδησία, χαιρόµαστε πολύ που έχει αυτήν την ανταπόκριση. Αλλά για εµάς είναι ένας προσωπικός στόχος και δεν συναρτάµε σε καµία περίπτωση την πορεία µας µε την ιστορία, την πορεία, το µέλλον της ελληνικής µόδας. Είναι κάτι… δικό µας. Και δεν το τοποθετούµε κάτω από καµία άλλη «οµπρέλα». Αν αισθανόµαστε κάποια ευθύνη, αυτή είναι απέναντι σε εµάς, στη µέχρι τώρα δουλειά µας και στο brand που έχουµε χτίσει προσεκτικά όλα αυτά τα χρόνια, στις δηµιουργικές, αλλά και πρακτικές υποχρεώσεις που κάτι τέτοιο συνεπάγεται.
Σε τι φάση βρίσκεται η ελληνική µόδα σήµερα;
∆ύσκολη. Όχι, βέβαια, µόνο η ελληνική µόδα. Γενικότερα, σε παγκόσµιο επίπεδο, ο χώρος µας περνάει µια συγκλονιστική κρίση. Κυρίως λόγω της κακής οικονοµικής κατάστασης, από την οποία δεν έχει γλιτώσει στ’ αλήθεια καµία χώρα. Και στην Ιταλία και στη Γαλλία, όπου χτυπάει η καρδιά των µεγάλων οίκων µόδας, οι οικονοµίες δεν είναι ανθηρές. Οπότε βλέπουµε πλέον πολύ basic ρούχα, µε καλά υλικά, αλλά χωρίς σπουδαίες τεχνικές, ώστε να µπορούν να περάσουν στον καταναλωτή. Όταν η πρώτη ύλη είναι πιο ακριβή από ό,τι πριν από 3-4 χρόνια, αυτόµατα, για να ισορροπήσεις το κόστος, πρέπει π.χ. να αφαιρέσεις µια τεχνική, να απορρίψεις µια ιδιαίτερη, αλλά πολύ κοστοβόρα τεχνοτροπία, ώστε να διατηρήσεις τις τιµές σε αποδεκτά για το κοινό σου επίπεδα. ∆εν υπάρχει η πολυτέλεια να κάνεις ό,τι θέλεις αδιαφορώντας για την τιµή που το προϊόν σου θα βγει στο ράφι. Πόσω µάλλον όταν µιλάµε για την Ελλάδα, όπου το κοινό στο οποίο απευθυνόµαστε είναι ακόµη πιο περιορισµένο και µε ιδιαίτερη ευαισθησία πλέον απέναντι στο θέµα «κόστος». Και φυσικά για εµάς, τους δηµιουργούς, δεν έχει κανένα νόηµα να φτιάχνουµε κάτι υπέροχο το οποίο, όµως, δεν απευθύνεται σε κανέναν. Το ζητούµενο δεν είναι να βλέπεις τα ρούχα σου πανέµορφα κρεµασµένα στην κρεµάστρα, αλλά να τα βλέπεις φορεµένα από ανθρώπους. Η µόδα αντικατοπτρίζει κάθε φορά την εποχή. Και η οικονοµική κρίση είναι ένα φαινόµενο της εποχής που το βλέπεις και στη µόδα. ∆είτε για παράδειγµα την υπερβολή της δεκαετίας του ‘80. Ο κόσµος είχε χρήµατα, γι’ αυτό και έβλεπες τόσο φανταχτερά ρούχα σε χρώµατα, σε υλικά, σε εντάσεις, λαµπερά. Γιατί ο κόσµος είχε χρήµατα, έβγαινε, ήταν ένα πάρτι. H ελληνική -και όχι µόνο- µόδα αυτή τη στιγµή βρίσκεται στη «συντήρηση» µέχρι να σταθεροποιηθεί η παγκόσµια οικονοµική και πολιτική κατάσταση. Φυσικά αυτό δε σηµαίνει πως υπάρχει αδράνεια ή παραίτηση. Όταν αγαπάς κάτι πάντα βρίσκεις τον τρόπο να το κάνεις έτσι ώστε να ικανοποιεί εσένα, αλλά φυσικά και το πελατολόγιό σου. Για παράδειγµα, εµείς τα τελευταία χρόνια έχουµε δηµιουργήσει την Prêt-à-Porter κολεξιόν µας. Κάτι που µπορεί να µην είχαµε σκεφτεί αν δεν υπήρχε αυτή η ανάγκη από τους πελάτες µας. Όταν σε νοιάζει αυτό που κάνεις και θεωρείς τον εαυτό σου δηµιουργικό βρίσκεις πάντα τον τρόπο να συνεχίσεις να το κάνεις και να διοχετεύεις τη δηµιουργικότητά σου.
Πολλές επώνυµες Ελληνίδες επιλέγουν τα ρούχα σας για τις επίσηµες εµφανίσεις τους. Αυτό σας δηµιουργεί… άγχος;
Κάτι τέτοιο µόνο χαρά µπορεί να µας προκαλεί. Το ότι ουσιαστικά καταξιωµένοι άνθρωποι στο χώρο τους επιλέγουν και εµπιστεύονται εµάς, ως αντίστοιχα καταξιωµένους στο δικό µας χώρο. Με όλες τις κυρίες που συνεργαζόµαστε δηµιουργείται στην πραγµατικότητα µια προσωπική σχέση. Το project δεν είναι ποτέ απλά να δηµιουργήσουµε ένα look για µια εµφάνιση, αλλά να καταλάβουµε τη γυναίκα. Είναι µια άλλη διαδικασία, όπου ένα ρούχο πρέπει να έχει άµεση σχέση µε τον χαρακτήρα της και να αντιπροσωπεύει τον σκοπό για τον οποίο δηµιουργείται. Να αισθάνεται τελικά άνετα κι εκείνη κι εµείς µε το τελικό αποτέλεσµα. Γι’ αυτό και οι σχέσεις µας µαζί τους είναι πάντοτε σταθερές και µακροχρόνιες. Και µας τιµά αυτό.
Αν επιλέγατε να ντύσετε ένα ιστορικό πρόσωπο ποιο θα ήταν αυτό και τι θα φτιάχνατε;
Θα ήταν η Μαρία Κάλλας. Ιδανικά θα επιλέγαµε να τη ντύσουµε για τη ζωή, όχι για τη σκηνή, αφού η ένταση και το εκτόπισµα αυτής της γυναίκας στη σκηνή ήταν τόσο τεράστιο που ουσιαστικά εξαφάνιζε ο,τιδήποτε κι αν φορούσε. Θα επιλέγαµε να ασχοληθούµε µε τη γυναίκα Μαρία Κάλλας. Θα την ντύναµε µε ένα ταγιέρ ή ένα day dress σε κλασική γραµµή και έντονο-σαν εκείνη- χρώµα. Μόνο κόκκινο, στ’ αλήθεια, θα µπορούσε να είναι η Μαρία Κάλλας. Τίποτα άλλο! Και θα φορούσε σίγουρα συγκλονιστικά κοσµήµατα, οπότε το ρούχο θα ήταν απλό, κοµψό, θηλυκό, χωρίς εξεζητηµένες λεπτοµέρειες. Θα αντικατόπτριζε το στυλ που µας έχει καθιερώσει.
Ποιος από τους δυο σας είναι ο οραµατιστής και ποιος ο ρεαλιστής;
Εύκολη απάντηση, αφού οι ρόλοι µας είναι ξεκάθαρα διακριτοί! Ο ∆ηµήτρης (Μαστρόκαλος) είναι ο οραµατιστής και ο Γιάννης (Ράπτης) ο ρεαλιστής. Κάθε τόσο, βέβαια, µπαίνει ο ένας στα «παπούτσια» του άλλου και ευτυχώς η εκατέρωθεν συµβολή είναι όχι µόνο καλοδεχούµενη, αλλά και πάντα ουσιαστική και εποικοδοµητική. Κάπως έτσι πορευόµαστε αρµονικά περισσότερα από 10 χρόνια τώρα.
Μιλήστε µου για τη σχέση σας µε το µαύρο. Είναι τόσο παρεξηγηµένο χρώµα!
Στη δική µας αντίληψη το µαύρο δεν είναι καθόλου παρεξηγηµένο. Το αντίθετο θα λέγαµε, είναι απόλυτα απενοχοποιηµένο. Το µαύρο υπάρχει σε όλες τις συλλογές µας, από την πρώτη µας µέχρι και τη φετινή. Είναι ένα passe-partout χρώµα που ταιριάζει σε όλες τις γυναίκες και όλες τις περιστάσεις, φοριέται χωρίς αναστολές ακόµη και το καλοκαίρι, ακόµη και σε γάµους!
Τι σας εµπνέει όταν δηµιουργείτε µια κολεξιόν;
Όταν πρόκειται για την υψηλή ραπτική, επειδή έχουµε πιο conceptual αντίληψη, εν αρχή είναι η αναζήτηση του χώρου που θα υπηρετήσει την αίσθηση που έχουµε κατά νου ότι θέλουµε να διαπεράσει τη συγκεκριµένη συλλογή. Ο χώρος, το σκηνικό δηλαδή, η αρχιτεκτονική και οι ιστορία του, οι αναφορές που συνδέονται µε αυτόν, τα συναισθήµατα, οι εικόνες, οι σκέψεις, είναι η εναρκτήριος και βασική µας πηγή έµπνευσης. Στη συνέχεια σε αυτή τη διαδικασία µπορεί να εµπλακεί µια φράση, ένα ποίηµα, οτιδήποτε προσθέτει στην ιστορία µας, την αναπτύσσει και την ολοκληρώνει. Και κάπως έτσι ξεκινά να ξετυλίγεται η νέα κολεξιόν! Από την άλλη, η Prêt-à–Porter συλλογή µας καθορίζεται από το τι µας ζητάει το κοινό κάθε σεζόν. Οι αναζητήσεις του φιλτράρονται µέσα από την αισθητική του brand και δηµιουργείται η επόµενη κολεξιόν.
Τι ρόλο παίζει ο πειραµατισµός στις κολεξιόν σας; Με τι… «πειραµατίζεστε» όταν σχεδιάζετε;
Κατά βάση πειραµατιζόµαστε µε τα υλικά. Αυτά είναι η αρχή και το τέλος. Τα υλικά που έχουµε κάθε σεζόν στη διάθεσή µας καθορίζουν όλο το στήσιµο της συλλογής, καθώς δεν υπάρχει η πολυτέλεια να φτιάξουµε τα δικά µας υλικά, όπως π.χ. κάνουν οι µεγάλοι οίκοι. Αν για παράδειγµα ανακαλύψουµε µια υπέροχη δαντέλα, αυτό είναι ικανό κίνητρο για να ξεκινήσουµε να πειραµατιζόµαστε πάνω στο πώς θα την εντάξουµε στην επόµενη συλλογή µας. Αντίθετα, δεν µας ενδιαφέρει τόσο ο πειραµατισµός µε τις φόρµες των ρούχων. Αγαπάµε και την αντρική και τη γυναικεία σιλουέτα και δεν αναζητούµε να την παραµορφώσουµε.
Πώς θα χαρακτηρίζατε το ύφος των ρούχων σας;
Σίγουρα το πρωταρχικό στοιχείο που χαρακτηρίζει τα ρούχα MI-RŌ είναι η θηλυκότητα. Και η αρρενωπότητα αντίστοιχα στην αντρική µας συλλογή. Από εκεί και πέρα αυτό που µας νοιάζει είναι να µην είναι «εποχιακά» τα ρούχα µας. Να κρύβουν ένα διαχρονικό στοιχείο MI-RŌ, όντας ωστόσο απόλυτα σύγχρονα. ∆εν µας ενδιαφέρει να κάνουµε ρούχα για τη σεζόν ή flashy. Μας ενδιαφέρει να έρθει µια πελάτισσά µας στο ατελιέ και να φοράει ακόµη κάτι από παλαιότερη συλλογή µας ή να συνδυάσει µια παλαιότερη δηµιουργία µας που ήδη έχει στην ντουλάπα της µε κάτι από την τρέχουσα συλλογή µας. Η καινοτοµία φροντίζουµε να υπάρχει είτε στην τεχνική κατασκευής είτε σε στοιχεία που προσδίδουν στο ρούχο µοντέρνο και φρέσκο αέρα, αλλά όχι εξωπραγµατικό. Το πώς το πετυχαίνουµε είναι µια ασυναίσθητη διαδικασία. Έχει να κάνει µε την αισθητική µας, ένα έµφυτο φίλτρο για το τι θεωρούµε κοµψό, αλλά και µε τις τεχνοτροπίες που επιλέγουµε να χρησιµοποιούµε. Ίσως ο απόλυτος εκπρόσωπος αυτής της σχολής είναι ο Tom Ford. Βλέπεις ρούχα του από την εποχή ακόµη που υπέγραφε συλλογές για τον οίκο Gucci ή τον YSL και νοµίζεις πως σχεδιάστηκαν τώρα. Είναι φρέσκα, αιχµηρά και απόλυτα εναρµονισµένα µε το τι είναι µόδα σήµερα.
Υπάρχει κάποιος σχεδιαστής στο εξωτερικό µε τον οποίο θα θέλατε να συνεργαστείτε;
Θα µπορούσαµε να πούµε τον Tom Ford, για το λόγο που αναφέραµε παραπάνω. Στην πραγµατικότητα, όµως, νοµίζουµε ότι θα θέλαµε να συνεργαστούµε µε κάποιον τελείως αντίθετο. Λατρεύουµε τις συλλογές Alexander McQueen, και επί McQueen και τώρα που τα ηνία έχει αναλάβει η Sarah Burton. Που αν το σκεφτείς, είναι τελείως έξω από εµάς. Είναι ρούχα πιο θεατρικά, πιο δραµατικά από τα δικά µας, αλλά εκεί είναι η πρόκληση. Ο ένας να τραβάει τον άλλο σε άλλα µονοπάτια. Αυτό έχει ενδιαφέρον σε µια συνεργασία. ∆εν έχει νόηµα αν ο άλλος είναι ίδιος µε σένα.
Στην Ελλάδα έχουµε fashion icons; Tι είναι αυτό που κάνει κάποιον ή κάποια fashion icon;
Υπάρχουν σίγουρα γυναίκες και άνδρες µε πολύ ωραίο στυλ, που προσέχουν τις εµφανίσεις τους, υποστηρίζουν µια πολύ συγκεκριµένη εικόνα κι αυτό έχει πολύ ενδιαφέρον. Αλλά δε θα λέγαµε ότι έχουµε αντίστοιχα φαινόµενα µε αυτά του εξωτερικού, µε την πραγµατική διάσταση της έννοιας fashion icon, όπου ένα άτοµο έχει τη δύναµη να καθορίσει µόδες, να διαµορφώσει τάσεις, να επηρεάσει τα κοινά, να φορέσει κάτι και αυτό να ξεπουλήσει το επόµενο 10λεπτο.
Υπάρχει διαφορά ανάµεσα στο στυλ και στη µόδα και ποια είναι αυτή;
Εννοείται υπάρχει διαφορά! Τεράστια διαφορά και τεράστια απόσταση µεταξύ τους. Μπορεί ένας άνθρωπος να έχει συγκλονιστικό στυλ και να µην έχει καµία σχέση µε τη µόδα. Εξάλλου το στυλ είναι κάτι διαχρονικό, η µόδα πάλι καθόλου Είναι κάτι πολύ εφήµερο, όπως φανερώνει και το όνοµά της. Το στυλ ενός ανθρώπου µπορεί να δηµιουργήσει µόδα. Η µόδα πάλι δε δηµιουργεί από µόνη της στυλ.
Ο David Bowie κάποτε ρώτησε τον Alexander McQueen αν βλέπει τα ρούχα σαν βασανιστήριο για την κοινωνία. Τι θα απαντούσατε;
Εννοείται πως όχι! Το αντίθετο! Η δική µας αίσθηση για τη µόδα είναι πιο κοντά σε αυτό που είχε πει ο διάσηµος streetstyle φωτογράφος των Times, Bill Cunningham: «H µόδα είναι η πανοπλία µας για να αντέξουµε την καθηµερινότητα».
