The Chemistry of life: Η Χημεία των Συναισθημάτων

Μπορούσατε να φανταστείτε ότι όταν λέμε μετά από ένα χωρισμό ότι η καρδιά μας πονάει, όντως η καρδιάς μας νιώθει πόνο; Ξέρατε ότι η χαρά, η λύπη, το άγχος ακόμα και ο έρωτας είναι αποτελέσματα κάποιων χημικών διεργασιών που γίνονται στον οργανισμό μας;

Και όμως όσο πα­ράξενο και αν σας φαίνεται ούσιες όπως η ωκυτίνη, η ντοπαμίνη και πολλές άλλες είναι υπαίτιες για αυτά που λέμε συναισθήματα.

Όλα όσα διέπουν την ανθρώπινη καθημερινότητα, από τις πιο μικρές και ασήμαντες σκέψεις μέχρι και τα πιο αναπάντεχα συναισθήματα, έχουν άμεση σχέση με διάφορες χημικές διεργασίες που λαμβάνουν χώρα στον οργανισμό. Όλα αυτά που σκεφτόμαστε, νιώθουμε, επιθυμούμε και επιδιώκουμε καθώς και εκείνα που μας απογοητεύουν, μας στενοχωρούν, μας θλίβουν και μας αποδυναμώνουν συναισθηματικά, οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στον τρόπο λειτουργίας του ανθρώπινου σώματος που περιλαμβάνει τη δράση των αδένων και των ορμονών τα οποία επιδρούν στην ψυχική μας υγεία. Η παραμικρή, λοιπόν, μεταβολή στη σύσταση των χημικών ουσιών και στη λειτουργία των οργάνων είναι καθοριστική για τα όσα βιώνουμε και αισθανόμαστε.

Welcome to Happiness

Βέβαια, εκτός από τα αρνητικά συναισθήματα και οι ευχάριστες στιγμές μας συνοδεύονται από την έκκριση των κατάλληλων χημικών ουσιών στον οργανισμό. Για παράδειγμα, είναι δυνατό να οφείλουμε την ευχάριστη διάθεσή μας στις ενδορφίνες, ουσίες που παράγει ο άνθρωπος ώστε να είναι πιο ανθεκτικός στο αίσθημα του σωματικού πόνου. Συγκεκριμένα, πρόκειται για μια ομάδα πρωτεϊνών που παράγονται από την υπόφυση και τον υποθάλαμο του εγκεφάλου, απελευθερώνεται στο νωτιαίο μυελό και διαχέεται στον οργανισμό με την κυκλοφορία του αίματος.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η ψυχολογική τους δράση μιας και αποτελούν νευροδιαβιβαστές ευχαρίστησης και ηδονής, ενώ τα ποσοστά τους στον οργανισμό αυξάνονται κάθε φορά που σκεφτόμαστε, νιώθουμε ή βιώνουμε κάτι ευχάριστο. Συνήθως, υπάρχει μεγαλύτερη παραγωγή της συγκεκριμένης ουσίας κατά την περίοδο των ανοιξιάτικων και καλοκαιρινών μηνών εξαιτίας του καλού καιρού που βελτιώνει τη διάθεση των ατόμων και νιώθουν περισσότερη αισιοδοξία και ευεξία. Επιπλέον, η κατανάλωση σοκολάτας θεωρείται πως σχετίζεται με την παραγωγή ενδορφινών και τη βελτίωση των ατομικών συναισθημάτων.

Love Actually… Hurts

Όσον αφορά στην ερωτική απογοήτευση και σ’ αυτό τον τομέα η φύση έχει προνοήσει με την παραγωγή χημικών ουσιών. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με έκθεση Αμερικανών ερευνητών, η αγάπη όντως… πονάει αφού υποστηρίζουν στην έρευνά τους την ύπαρξη μιας ορμόνης με το όνομα ωκυτοκίνη η οποία έχει άμεση σχέση με την εμφάνιση φόβου και στρες, αλλά και με την ψυχολογική οδύνη που επιφέρει η αναπόληση μιας ερωτικής απόρριψης ή απογοήτευσης.

Η δράση της σχετίζεται με την ενεργοποίηση τμήματος του εγκέφαλου που ενισχύει συναισθήματα τα οποία αφορούν έντονα συγκινησιακά βιώματα. Με λίγα λόγια, η συγκεκριμένη ορμόνη αφενός ευθύνεται για την παρουσία του συναισθήματος της αγάπης και του έρωτα, αφετέρου είναι υπαίτια για τον «πόνο» που συνοδεύει ένας χωρισμός.
Και σε αυτή την περίπτωση η επιστημονική κοινότητα εμφανίζεται αισιόδοξη όσον αφορά στη λύση της ερωτικής συναισθηματικής κατάπτωσης.

Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις της Έλενας Ραντουλόβιτς, επικεφαλής της μελέτης του νοσηλευτικού οργανισμού: «Κατανοώντας τη διττή φύση της ωκυτοκίνης, δηλαδή εκείνης της πυροδότησης ή μείωσης των στρεσογόνων συναισθημάτων των διαπροσωπικών σχέσεων, θα μπορούμε να βρούμε και αντίστοιχες θεραπείες για την αποτελεσματική αντιμετώπιση τέτοιων αρνητικών αντιδράσεων».

Stress me Up

Ένα από τα πιο «δημοφιλή» προβλήματα του σύγχρονου ανθρώπου, που ταλανίζει το μεγαλύτερο μέρους του παγκόσμιου πληθυσμού είναι το στρες. Το συσσωρευμένο άγχος μας επηρεάζει αρνητικά στην διεκπεραίωση των καθημερινών μας υποχρεώσεων, ενώ μας επιφορτίζει με αρνητικές σκέψεις στη δουλειά, το σπίτι και τις συναναστροφές.
Από τους βασικούς υπαίτιους της παραπάνω κατάστασης είναι η επίφυση, ένας αδένας στο πίσω μέρος του εγκεφάλου. Αυτός ανιχνεύει το φως και εκκρίνει μια ορμόνη τη μελατονίνη που προκαλεί ένα είδος νάρκης, ωθεί δηλαδή τον οργανισμό στην αναζήτηση ανάπαυσης και ύπνου. Εάν διαταραχτεί η έκκριση της παραπάνω ορμόνης, είτε λόγω έλλειψης καλού ύπνου είτε εξαιτίας συχνού ξενυχτιού, τότε το άτομο βιώνει έντονο άγχος και εμφανίζει συμπτώματα νευρικότητας, ατονίας, κατάθλιψης και μελαγχολίας.

All-Time Sadness

Στα ίδια πλαίσια περίπου με την επίφυση βρίσκεται και η υπόφυση, που πρόκειται για έναν αδένα ο οποίος ρυθμίζει τη λειτουργία όλων των υπόλοιπων. Έπειτα από έρευνα, Βρετανοί επιστήμονες υποστηρίζουν πως ανακάλυψαν την περιοχή του εγκεφάλου που ευθύνεται για την παραγωγή ορμονών οι οποίες προκαλούν συναισθήματα όπως άγχος, μελαγχολία και κατάθλιψη.

Ουσιαστικά αποτελεί ένα τμήμα της υπόφυσης στο οποίο πραγματοποιούνται οι εξής διαδικασίες: αρχικά παράγεται η πρωτεΐνη «CRF1» η οποία προσκολλάται στις εξωτερικές επιφάνειες των κυττάρων αναζητώντας «μόρια του στρες» που εκκρίνει ο υποθάλαμος. Στη συνέχεια, μετά τον εντοπισμό των εν λόγω μορίων, προκαλεί την απελευθέρωση ορμονών του στρες, οι οποίες σε μεγάλες ποσότητες στον ανθρώπινο οργανισμό ευθύνονται για την εμφάνιση συμπτωμάτων που σχετίζονται με αγχώδεις διαταραχές, καθώς και με τάσεις κατάθλιψης.

Μια λύση στο παραπάνω πρόβλημα προτείνει η Δρ Φιόνα Μάρσαλ, επικεφαλής του επιστημονικού τμήματος της φαρμακευτικής εταιρείας, η οποία χαρακτηριστικά αναφέρει: «Γνωρίζοντας πλέον το σχήμα της πρωτεΐνης θα μπορούμε να σχεδιάσουμε ένα μόριο το οποίο θα απενεργοποιεί την CRF1, βάζοντας τέλος στο βιοχημικό ντόμινο που οδηγεί στην εμφάνιση του στρες».

Science of Happiness!

Μια ακόμη χημική ουσία που θα πρέπει να ευχαριστείς κάθε φορά που αισθάνεσαι να είσαι σε ευφορία είναι η ντοπαμίνη, ένας θαυματουργός νευροδιαβιβαστής που εκτινάσσει την διάθεσή σου στα ύψη! Η ντοπαμίνη δρα στο εσωτερικό του εγκέφαλου και μεταβιβάζει τα μηνύματα ευχαρίστησης και ηδονής στα διάφορα κύτταρα.

Κατά κύριο λόγο απελευθερώνεται όταν ένα ερέθισμα ερμηνεύεται από τα εγκεφαλικά κύτταρα ως ευχάριστο, όπως η τροφή, το σεξ, η μάθηση και πολλά άλλα, ενώ έχει παρατηρηθεί πως η ίδια ουσία μας κάνει να αισθανόμαστε λιγότερη κούραση.

Η σημασία της για τον οργανισμό είναι εμφανής αν αναλογιστεί κανείς πως η έλλειψη της εν λόγω ουσίας μπορεί να προκαλέσει πάρκινσον, μειωμένη κινητικότητα, κούραση και δυσλειτουργία των νοητικών διεργασιών. Παράλληλα, στο αίσθημα ευχαρίστησης που προσφέρει οφείλονται εν μέρει συμπτώματα εθισμού σε ουσίες όπως η κοκαΐνη ή η νικοτίνη οι οποίες δρουν στους ίδιους υποδοχείς του εγκεφάλου. Τέλος, η μειωμένη ντοπαμίνη ενδέχεται να οδηγήσει το άτομο στην εμφάνιση συμπτωμάτων που σχετίζονται με τη σχιζοφρένεια.

Tell Me More…

Άλλες ουσίες που σχετίζονται με τη βελτίωση της ανθρώπινης διάθεσης, είναι αρχικά η σερετονίνη, ένας νευροδιαβιβαστής που δρα με τρόπο παρόμοιο με αυτό της ντοπαμίνης, η μείωση της οποίας κατά τη χειμερινή περίοδο ευθύνεται για την αύξηση της όρεξης. Ακόμη μια ουσία – κλειδί για την ευδιαθεσία μας είναι η τριπτοφάνη που συναντάται στα ψάρια, τη σοκολάτα, το μέλι και τους υδατάνθρακες, όπως το ψωμί και τα μακαρόνια και η δράση της συνίσταται στο να ωθεί τον οργανισμό στην παραγωγή ντοπαμίνης.

Διαβάστε επίσης:

Πώς θα κρατήσει για πάντα ο έρωτας; Οι ειδικοί συμβουλεύουν!

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here